Seri Konum Eğrisi
Serial Position Curve
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında katılımcılara rastgele sıralanmış 20 kelimelik bir liste okunur ve hemen ardından kelimeleri hatırlamaları istenir. Sonuçlar grafiğe döküldüğünde, katılımcıların en çok listenin ilk birkaç kelimesini (öncelik etkisiyle) ve son birkaç kelimesini (sonunculuk etkisiyle) hatırladığı, orta kısımdaki kelimeleri ise büyük ölçüde unuttuğu gözlemlenir.
Derin Analiz
Seri konum eğrisi, bilişsel psikoloji ve bellek araştırmalarının temel taşlarından biridir. Bu eğri, iki temel kognitif fenomeni aynı anda gözler önüne serer: öncelik etkisi (primacy effect) ve sonunculuk etkisi (recency effect). Listenin başında yer alan öğeler uzun süreli belleğe aktarılmak üzere daha fazla 'prova' (rehearsal) süresi bulduğu için yüksek oranda hatırlanırken, listenin sonunda yer alan öğeler ise işleyen belleğin (working memory) anlık tampon bölgesinde hâlâ aktif tutulduğu için kolayca geri çağrılır. Listenin orta kısmındaki maddeler ise ne uzun süreli belleğe yeterince kodlanmış ne de işleyen bellekte taze kalmış durumdadır; bu durum eğrinin ortasında bir çöküntü yaratır ve U biçimindeki formasyonu tetikler.
Etimoloji
Latince 'serere' (bağlamak, art arda dizmek) kökünden türetilen 'serial' kelimesi ile konum bildiren 'position' ve grafiksel eğriyi ifade eden 'curve' sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Seri konum eğrisi sıklıkla 'bağlam bağımlı bellek' (context-dependent memory) veya 'tanıma belleği' (recognition memory) ile karıştırılır; oysa seri konum eğrisi doğrudan kodlama sırasının bellek üzerindeki zamansal etkisini inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
İnanç Yanlılığı
İnanç Yanlılığı
Belief Bias
Bireyin bir argümanın mantıksal geçerliliğini değerlendirirken, soncun kendi inançlarına ve dünya hakkındaki ön bilgisine ne kadar uyumlu olduğuna odaklanarak mantık kurallarını ard plana itme eğilimidir.
İncele
Yaşlanmanın Kullanmama Kuramı
Yaşlanmanın Kullanmama Kuramı
Disuse Theory Of Aging
Yaşlanmaya bağlı bilişsel ve psikolojik gerilemenin, bu yeteneklerin zamanla yeterince kullanılmamasından kaynaklandığını öne süren kuram.
İncele
Flanker Görevi
Flanker Görevi
Flanker Task
Bireyin dikkatini çeldiriciler arasında odaklama ve çatışma çözme becerisini ölçmek için kullanılan standart bir bilişsel işlev testidir.
İncele
Karşılaştırmalı Yargı
Karşılaştırmalı Yargı
Comparative Judgment
İki veya daha fazla uyarıcının birbiriyle ya da belirli bir standart referansla kıyaslanarak değerlendirildiği psikofiziksel karar verme süreci.
İncele