Şizotipi
Schizotypy
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir üniversite öğrencisi, insan düşüncelerini uzaktan okuyabildiğine dair hafif şüpheler taşımakta ve sosyal ortamlarda derin bir haz alamama (anhedoni) durumu yaşamaktadır. Ancak bu durum, gerçeklik testini tamamen kaybetmesine yol açmadığı için klinik olarak tam gelişmiş bir şizofreni tablosu yerine, yüksek şizotipi göstergesi olarak değerlendirilir.
Derin Analiz
Şizotipi, kategorik bir psikiyatrik tanıdan ziyade, kişilik özelliklerinin ve deneyimlerin normal sınırlardan psikotik uçlara kadar uzanan bir spektrumda yer aldığını savunan boyutsal bir modeldir. Genetik yatkınlıklar ve nörogelişimsel süreçlerle yakından ilişkilidir. Bireylerde bilişsel kaymalar, hafif dereceli tuhaf inançlar, olağan dışı algısal deneyimler (pozitif belirtiler benzeri) ile anhedoni, sosyal içe çekilme ve künt duygulanım (negatif belirtiler benzeri) gibi fenotipik göstergelerle kendini belli eder. Klinik pratikte, bu özellikler yalnızca bir bozukluğun habercisi (prediktör) olarak değil, aynı zamanda genel popülasyonda da görülebilen varyasyonlar olarak incelenir.
Etimoloji
Modern Latince 'schizo-' [bölünmüş, parçalanmış] + Yunanca 'typos' [karakter, iz, tip] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Şizofreniform bozukluk ve şizoid kişilik bozukluğu ile sıklıkla karıştırılır. Şizoid kişilik bozukluğu daha çok sosyal ilişkilerden kopma ve duygusal ifade kısıtlılığına odaklanırken, şizotipi şizofreniye özgü bilişsel ve algısal tuhaflıkları (bilişsel kayma, referans fikirleri) da kapsayan daha geniş bir fenotipik yelpazedir.
Keşfetmeye Devam Edin
Şizofreni
Şizofreni
Schizophrenia
Düşünce, duygu ve davranış alanlarında belirgin disintegrasyon, gerçeği değerlendirme yetisinde kayıp ve işlevsellik düşüşüyle karakterize kronik psikotik bozukluk.
İncele
Anhedoni
Anhedoni
Anhedonia
Normal koşullarda bireye zevk vermesi beklenen deneyimlerden ve etkinliklerden keyif alamama, haz duyma kapasitesinin yitimi.
İncele