Şok Denetimli Serbestlik
Shock Probation
Tanım
Suçlunun kısa bir süre cezaevinde tutulduktan sonra, hapisliğin yarattığı caydırıcı şok etkisinden yararlanarak tahliye edilip denetimli serbestliğe tabi tutulduğu cezai yaptırım yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmiyedi yaşında ilk kez zimmete para geçirme suçu işleyen bir muhasebeci, hâkim tarafından altı aylık hapis cezasına çarptırılır; ancak yasanın şok denetimli serbestlik hükmü gereği bu sürenin sadece otuz gününü kapalı cezaevinde geçirdikten sonra kalan cezasını sıkı denetim ve zorunlu psikoterapi koşuluyla toplum içinde çeker.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve kriminoloji bağlamında şok denetimli serbestlik, özellikle ilk kez suça karışmış bireyler veya genç suçlular üzerinde caydırıcılık teorisi (deterrence theory) temel alınarak tasarlanmıştır. Temel varsayım, cezaevi ortamının sert gerçekliğiyle (initial shock of incarceration) çok kısa süre de olsa yüzleşen failin, uzun süreli mahkumiyetin yıkıcı kurumsallaşma (institutionalization) etkilerinden kaçınarak topluma yeniden kazandırılabileceğidir. Bilişsel düzeyde, bireyin özgürlüğün kısıtlanmasının yarattığı anksiyete ve korkuyu deneyimlemesi, gelecekteki suç davranışlarını engellemek adına güçlü bir kaçınma motivasyonu (avoidance motivation) oluşturur. Ancak ampirik çalışmalar, bu yöntemin her zaman recidivism (tekrar suç işleme) oranlarını düşürmede beklendiği kadar etkili olmadığını ve bireyin kişilik yapısına göre değişebileceğini göstermektedir.
Etimoloji
İngilizce 'shock' (şok edici ani etki, sarsıntı) ve Latince 'probare' (ispatlamak, dürüstlüğünü kanıtlamak) kökünden türetilen 'probation' (denetimli serbestlik) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Caydırıcılık
Caydırıcılık
Deterrence
İstenmeyen veya suç teşkil eden bir eylemi gerçekleştiren kişiyi cezalandırmanın, hem o bireyin hem de genel olarak toplumun benzer eylemleri gelecekte tekrarlamasını önleyeceği varsayımı.
İncele
Kriminoloji
Kriminoloji
Criminology
Suçun, suçlu davranışın, bu davranışların nedenlerinin, önlenmesinin ve toplumsal cezalandırma mekanizmalarının bilimsel ve ampirik olarak incelenmesi.
İncele
Denetimli Serbestlik
Denetimli Serbestlik
Probation
Suç işleyen bir bireyin ceza infaz kurumuna gönderilmek yerine, toplum içinde belirli koşullar ve bir memur denetiminde tutulduğu yasal ve ıslah edici bir ceza statüsüdür.
İncele