Sosyal Güçlendirme
Social Reinforcement
Tanım
Övgü, gülümseme, fiziksel temas veya onay belirten herhangi bir işaret gibi olumlu kişilerarası uyarıcının, hemen öncesinde sergilenen davranışın sıklığını artırması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkinlerde topluluk önünde konuşmaktan çekinen bir danışanın, terapi seansında küçük bir gruba fikirlerini aktarmasının ardından terapistin ve grup üyelerinin gülümseyerek onu onaylaması ve çabasını övmesi, danışanın gelecekteki seanslarda konuşma olasılığını artıran bir sosyal güçlendirme örneğidir.
Derin Analiz
Edimsel koşullama (operant conditioning) ilkeleri çerçevesinde işleyen sosyal güçlendirme, bireyin davranış repertuvarının şekillenmesinde temel bir çevresel belirleyicidir. Bilişsel ve davranışsal perspektiften incelendiğinde, bu süreç yalnızca dışsal bir ödüllendirme mekanizması değil; aynı zamanda kişinin sosyal aidiyet, kabul görme ve öz-değer algısını pekiştiren dinamik bir geri bildirim döngüsüdür. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür sosyal onay sinyalleri mezolimbik dopaminerjik yolu aktive ederek beynin ödül sistemini uyarır ve ilgili davranışın sinaptik düzeyde pekişmesini sağlar. Klinik bağlamda, sosyal güçlendirmenin eksikliği veya yanlış biçimde işlemesi (örneğin, maladaptif davranışların sosyal olarak pekiştirilmesi), kişilik bozuklukları, sosyal kaygı ve depresyon gibi psikopatolojilerin gelişiminde ve sürdürülmesinde kritik bir rol oynayabilir.
Etimoloji
Latince 'socialis' [topluluğa/arkadaşlığa ait] ve Anglo-Fransızca kökenli 're- [tekrar] + fortia [güç]' kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Birincil güçlendirme (yiyecek, su gibi biyolojik olarak zorunlu uyarıcılar) ile sıklıkla karıştırılır; sosyal güçlendirme ikincil veya öğrenilmiş bir güçlendirici türüdür ve kişilerarası etkileşime dayanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele