Stresör Sonrası Etkiler
Stressor Aftereffects
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun ve gürültülü bir trafikte 2 saat boyunca sıkışıp kaldıktan sonra iş yerine varan bir bireyin, mesai arkadaşının yardım talebine karşı normalden çok daha tahammülsüz, kayıtsız ve isteksiz yaklaşması; ayrıca zor bir işle karşılaştığında hemen pes etmesi stresör sonrası etkilerin klasik bir dışavurumudur.
Derin Analiz
Stresör sonrası etkiler, çevresel yüklenmelerin (gürültü, kalabalık, trafik sıkışıklığı, sosyal çatışma) yalnızca maruziyet anıyla sınırlı kalmadığını, bireyin bilişsel kaynaklarını tükettiğini (ego depletion) ortaya koyar. Akut veya kronik stresörlerin kalkmasından hemen sonra bile bilişsel esneklikte azalma, görevde sebat etme isteksizliğinde artış ve altruistik (özgeci) davranışlarda belirgin bir düşüş gözlemlenir. Bu durum, merkezi sinir sisteminin stresle başa çıkmak için harcadığı homeostatik telafi çabasının ardından gelen bilişsel yorgunluk ve kaynak kıtlığı ile açıklanır.
Etimoloji
İngilizce 'stress' (zorlama, gerilim) ve 'aftereffect' (artçı etki, kalıntı etki) kelimelerinin birleşiminden oluşan, modern çevresel psikoloji literatürüne kazandırılmış bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Akut Stres Tepkisi ile karıştırılır; ancak akut tepki stresörün *anında* ortaya çıkan fizyolojik uyarılmayı (örn: taşikardi, salgı artışı) kapsarken, sonrası etkiler stresör bittikten *sonra* ortaya çıkan davranışsal ve motivasyonel defisitlere odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Çevresel Stres
Çevresel Stres
Environmental Stress
Bireyin fiziksel ve sosyal çevresindeki etkenlerin, adaptasyon kapasitesini zorlayarak psikolojik ve fizyolojik baskı oluşturması hali.
İncele
Bilişsel Yorgunluk
Bilişsel Yorgunluk
Cognitive Fatigue
Yoğun ve sürekli zihinsel çaba gerektiren görevler sırasında ortaya çıkan; motivasyon kaybı, dikkat azalması ve bilişsel verimlilikte düşüşle karakterize psikobiyolojik bir tükenmişlik durumudur.
İncele
Özgecilik
Özgecilik
Altruism
Bireyin kendi çıkarlarından ödün vererek veya bir bedel ödeyerek başkalarının iyiliğini gözetmesi durumu.
İncele