Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Suçluluk Kültürü

Guilt Culture

Tanım

Toplumsal düzeni ve kabul edilebilir davranışları dışsal denetim mekanizmaları yerine bireyin içselleştirilmiş suçluluk duygusuyla sürdüren sosyokültürel organizasyon biçimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Batı kökenli modern bireyselcı toplumlarda, bir çalışanın yöneticisi tatildeyken ve asla yakalanmayacak olmasına rağmen yerinde etik dışı bir hata yaptığında bunu yöneticisine kendiliğinden bildirmesi ve yoğun bir içsel huzursuzluk yaşaması suçluluk kültürünün bireysel düzeydeki tezahürüdür.

Derin Analiz

Antropoloji, sosyoloji ve kültürel psikoloji kesişim kümesinde yer alan suçluluk kültürü, bireyin ahlaki pusulasını içselleştirilmiş vicdan mekanizmaları üzerine kurar. Utanç kültürlerinin aksine (ki burada kontrol dışsal gözler, grup kınaması ve sosyal statü kaybı üzerinden işler), suçluluk kültürü bireyin başkaları görmese dahi kendi eylemlerinden ötürü duyduğu içsel pişmanlık ve öz-cezalandırma dürtüsüne dayanır. Birey, norm ihlali yaptığında otoritenin varlığına gerek duyulmaksızın otonom bir şekilde suçluluk hisseder; bu durum, ego idealinin ve süperegonun kültürel düzeyde kolektif bir yapıyla şekillendiğini gösterir. Öz-düzenleme, dürtü kontrolü ve eylemlerin sorumluluğunu bireysel düzeyde üstlenme bu yapıların temel dayanaklarıdır.

Etimoloji

İngilizce 'guilt' (Cermen kökenli *guld- veya Eski İngilizce *gylt [suç, borç, kabahat]) ve 'culture' (Latince *cultura* [toprak işleme, bakım, gelişme]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Utanç kültürü (shame culture); utanç kültüründe yaptırım dışsal denetim, başkalarının ne diyeceği ve itibar kaybı üzerine kuruluyken, suçluluk kültüründe yaptırım içsel vicdan azabı ve öz-değer kınamasıdır.