Tekli Uyaran Yöntemi
Method Of Single Stimuli
Tanım
Dizi halindeki uyaranların katılımcıya herhangi bir karşılaştırma standardı olmaksızın tek tek sunulduğu ve her birine ayrı ayrı yanıt verilmesinin istendiği psikofiziksel prosedür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir işitsel algı deneyinde, katılımcılara farklı desibel seviyelerindeki saf sesler arka arkaya değil, tamamen izole edilmiş tekli denemeler halinde dinletilir. Her sesin ardından katılımcıdan sadece 'sesi duyup duymadığını' (evet/hayır) bildirmesi istenir; ortada kıyas yapabileceği bir referans ses tonu yoktur.
Derin Analiz
Psikofizikte ve algısal karar verme süreçlerinde, katılımcının mutlak eşiklerini (absolute threshold) veya uyaranlara verdiği bağımsız yargıları ölçmek için kullanılan temel bir deneysel paradigmadır. Karşılaştırmalı uyarı yöntemlerinin (ikili zorunlu seçim veya sabit uyarılar yöntemi gibi) aksine, referans bir bağlam veya kıyas noktası sağlamaz. Bu durum, katılımcının bilişsel yükünü ve yanıt kriterini (response criterion) doğrudan manipüle eder. Sinyal Algılama Kuramı (Signal Detection Theory) bağlamında incelendiğinde, tekli uyaran yöntemi bireyin dahili gürültü dağılımı ile karar kriterinin kesişim kümesini izole etmek için elverişli bir zemin sunar; zira dışsal bir çıpa (anchor) bulunmadığından, bireyin kendi içsel ölçekleme eğilimleri ve önyargıları (bias) doğrudan gözlemlenebilir hale gelir.
Etimoloji
Latince 'methodus' (yol, yöntem) + 'unicus' (tek) ve Yunanca 'stylos' (sütun, uyarı) kelimelerinin modern psikofizik terminolojisindeki birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sabit uyarılar yöntemi ve ikili karşılaştırma yöntemi ile karıştırılır; bu yöntemlerde katılımcı her uyaranı bir standart veya eşzamanlı sunulan başka bir uyaranla kıyaslamak zorundayken, tekli uyaran yönteminde mutlak bir referans yokluğu söz konusudur.