Tutumun Ego Savunucu İşlevi
Ego-defensive Function Of An Attitude
Tanım
Bireyin benlik saygısını artırmak ya da mevcut olumsuz içsel durumlar ile tehditlerden benliğini korumak amacıyla geliştirdiği tutumların üstlendiği psikolojik görev.
Örnek Vaka / Uygulama
Akademik veya profesyonel alanda sürekli başarısızlık yaşayan bir bireyin, 'Zaten bu sistem tamamen adaletsiz ve çürümüş, burada başarılı olmak liyakatsizlik göstergesidir' şeklinde köklü bir tutum geliştirmesi. Bu tutum, kişinin kendi yetersizlik hissiyle yüzleşmesini engeller ve benlik saygısını dışsal bir düşman yaratarak korur.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve kişilik kuramlarında (özellikle Daniel Katz'ın işlevsel tutum teorisinde) bu mekanizma, bireyin içsel çatışmalarla ve ego tehditleriyle başa çıkmasında kilit bir savunma hattı oluşturur. Tutumlar sadece dış dünyayı organize etmekle kalmaz, aynı zamanda kişinin kendi değerliliğine yönelik inançlarını sarsabilecek dış veya iç kaynaklı tehditleri (örneğin yetersizlik hissi, suçluluk veya kaygı) filtreler. Birey, kendi sosyal grubuna karşı aşırı olumlu tutumlar benimseyerek aslında kendi benlik bütünlüğünü ve öz-değerini manipüle eder ve korur. Bu süreç, klasik psikanalitik savunma mekanizmalarının (yansıtma, rasyonalizasyon vb.) bilişsel tutumlar düzeyindeki işlevsel karşılığı olarak iş görür.
Etimoloji
Latince 'ego' (ben, benlik) + Latince 'defensivus' (koruyucu, savunmaya ait) ve orta Türkçe 'işlev' (fonksiyon) kavramlarının birleşimiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Tutumun bilgi sağlama işlevi (knowledge function) ile karıştırılabilir; bilgi sağlama dünyayı anlamlandırmak ve tahmin etmekle ilgiliyken, ego savunucu işlev tamamen benlik saygısını korumaya ve içsel tehditleri bertaraf etmeye odaklıdır.