Tutumun Gömülülüğü
Embeddedness Of An Attitude
Tanım
Bir tutumun hafızadaki diğer bilişselyapılar, inançlar ve değerlerle ne derece güçlü bağlar kurduğu ve bu ağın içinde ne kadar derin konumlandığı.
Örnek Vaka / Uygulama
Çevreyi koruma konusunda derinlemesine gömülü bir tutuma sahip bir birey; ekonomi politikalarından tüketim alışkanlıklarına, dini inançlarından adalet algısına kadar pek çok farklı bilişsel yapıyı bu tutumla ilişkilendirmiştir. Bu yüzden sadece ekonomik bir kriz bahanesiyle bile plastik kullanımını savunmak bu birey için imkansıza yakındır, çünkü bu tutum tüm bilişsel ekosistemine entegre edilmiştir.
Derin Analiz
Tutumun gömülülüğü, sosyal psikoloji ve bilişsel bilimlerde tutum gücünün (attitude strength) en kritik belirleyicilerinden biridir. Yüksek düzeyde gömülü tutumlar, bireyin değerler sistemi, dünya görüşü ve diğer ikincil inançlarıyla çok katmanlı bir sinirsel ve bilişsel ağ örer. Bu durum, söz konusu tutumun dışsal manipülasyonlara ve ikna çabalarına karşı direncini artırır; çünkü bu tutumun değiştirilmesi, bireyin bilişsel şemasındaki diğer pek çok temel inancın da sarsılması anlamına gelir. Bellek ağlarındaki bu yüksek bağlantısallık, tutumun erişilebilirliğini ve davranışa rehberlik etme kapasitesini doğrudan maksimize eder.
Etimoloji
İngilizce 'embedded' (gömülü, içine yerleşmiş) kelimesinden türetilmiştir; kökeni Germen dillerindeki 'bed' (yatak, zemin, temel) sözcüğüne dayanır. Bilişsel bilimlerde bir yapının diğer yapılarla kurduğu sıkı dokulu ağı ifade etmek için kullanılır.
Karıştırmayın
Tutumun erişilebilirliği (accessibility) ile sıklıkla karıştırılır; erişilebilirlik bir tutumun hafızadan ne kadar hızlı çağrıldığıyla ilgiliyken, gömülülük o tutumun diğer yapılarla olan bağlarının niceliği ve niteliğiyle ilgilidir.