Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Değişim Körlüğü

Change Blindness

Tanım

Görsel alan içerisindeki iki ardışık sahnede meydana gelen değişikliklerin, kısa süreli bir kesinti veya dikkat dağıtıcı bir unsur nedeniyle fark edilememesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Laboratuvar ortamında bir katılımcıya iki kişi arasında geçen kısa bir video izletilir. Videonun ortasında araya giren yarım saniyelik siyah bir ekran sırasında, konuşan birinci kişi tamamen farklı kıyafetli ve hatta farklı yüzde başka bir kişiyle değiştirilir. Katılımcıların büyük bir kısmı (%50'den fazlası) bu bariz kimlik değişimini fark edemez.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve görsel algı literatüründe değişim körlüğü, insan zihninin dış dünyayı eksiksiz ve ayrıntılı bir içsel temsil (fotografik hafıza) olarak kaydetmediğinin en güçlü kanıtlarından biridir. Beyin, görsel sahnedeki her detayı tutmak yerine, yalnızca odaklanılan ve dikkat çekici (önemli) bilgileri işler. Sahneler arası geçişte oluşan geçici bir maskeleme (boş ekran, kırpılma, göz kırpma veya saccadik göz hareketleri), ani hareket sinyalini (transient) bastırır; bu da görsel sistemin değişimi 'eski' ve 'yeni' olarak karşılaştırmasını engeller. Bulgular, bilinçli farkındalığın sınırlı kapasitesini ve dikkatin seçici doğasını gözler önüne serer.

Etimoloji

İngilizce 'change' (değişim, değişiklik) ve 'blindness' (körlük, görmezlik) kelimelerinin birleşiminden oluşur; kökensel olarak Orta İngilizce ve Cermen dillerine dayanır.

Karıştırmayın

İnattentional blindness (dikkatsizlik körlüğü); dikkatsizlik körlüğü, bireyin odağını başka bir noktaya yöneltmesi nedeniyle gözünün önündeki tamamen yeni bir nesneyi fark edememesi iken, değişim körlüğü doğrudan iki durum arasındaki fiziksel farkın algılanamamasıdır.