Üç Yönlü Desen
Three-way Design
Tanım
Üç farklı bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki ayrı ayrı ana etkilerini ve ortak etkileşimlerini eş zamanlı olarak inceleyen deneysel araştırma tasarımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikofarmakoloji araştırmasında; ilaç dozu (düşük vs. yüksek), psikoterapi türü (BKT vs. Psikodinamik) ve hasta yaş grubu (genç vs. yaşlı) olmak üzere üç bağımsız değişkenin depresyon skorları (bağımlı değişken) üzerindeki ortak etkisini incelemek amacıyla üç yönlü desen kullanılır.
Derin Analiz
Deneysel metodolojide ve istatistikte üç yönlü desen, karmaşık fenotipik veya bilişsel yapıların çok boyutlu analizine olanak tanır. Üç bağımsız değişkenin (örneğin A, B ve C faktörleri) manipüle edildiği bu yapıda; üç adet ana etki, üç adet ikili etkileşim (AxB, AxC, BxC) ve bir adet üçlü etkileşim (AxBxC) test edilir. Veri matrisi genellikle üç yönlü varyans analizi (ANOVA) ile değerlendirilir. Bu yaklaşım, tekli veya ikili desenlerin gözden kaçırabileceği ekolojik geçerliliği yüksek, karmaşık non-lineer etkileşimleri yakalamak için kritik öneme sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'three' (üç) + 'way' (yön/bağımsız değişken) ve Latince 'designare' (işaretlemek/tasarlamak) fiilinden türetilmiş araştırma metodolojisi terimi.
Karıştırmayın
İki yönlü desen (two-way design) ile karıştırılır; temel fark, üç yönlü desende üçüncü bir bağımsız değişkenin ve buna bağlı olarak üçlü etkileşim (three-way interaction) analizinin sürece dahil edilmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Üç Yönlü Varyans Analizi
Üç Yönlü Varyans Analizi
Three-way Analysis Of Variance
Üç bağımsız değişkenin bir bağımlı değişken üzerindeki ana etkilerini ve aralarındaki olası tüm ikili ile üçlü etkileşimleri eşzamanlı olarak inceleyen parametrik bir istatistiksel testtir.
İncele
Etkileşim Etkisi
Etkileşim Etkisi
İnteraction Effect
Faktöriyel bir tasarımdır; iki veya daha fazla bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde, bireysel etkilerinin toplamından bağımsız ve öte bir ortak etki yaratması durumudur.
İncele
Bağımsız Değişken
Bağımsız Değişken
İndependent Variable (IV)
Bir deneyde, bağımlı değişken üzerindeki etkisini veya neden olduğu değişimi gözlemlemek amacıyla araştırmacı tarafından bizzat manipüle edilen ya da öncelikli olarak ölçülen temel faktördür.
İncele