Üst Düzey Etkileşim
Higher Order İnteraction
Tanım
Varyans analizinde üç veya daha fazla bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki ortak ve non-lineer etkisini ifade eden istatistiksel kavram.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikolog, yeni bir kognitif rehabilitasyon programının (Tedavi: Var/Yok), yaş grubunun (Genç/Yaşlı) ve uyku kalitesinin (İyi/Kötü) bellek test skorları (Bağımlı Değişken) üzerindeki ortak etkisini inceler. Eğer tedavinin etkinliği yalnızca yaşlı bireylerde ve aynı zamanda kötü uyku kalitesine sahip olan alt grupta belirgin bir şekilde ortaya çıkıyorsa, burada üçlü bir üst düzey etkileşim söz konusudur.
Derin Analiz
Faktöriyel ANOVA veya genel doğrusal modellerde (GLM), iki bağımsız değişkenin ortak etkisinin (iki yönlü etkileşim) ötesine geçerek üç ya da daha fazla değişkenin kombinasyonunun bağımlı değişkeni nasıl şekillendirdiğini inceler. Bu tür bir etkileşim varlığında, iki değişken arasındaki ilişkinin yönü veya büyüklüğü, üçüncü bir değişkenin farklı seviyelerinde kökten değişir. Örneğin, bir tedavinin bilişsel işlev üzerindeki etkisi, yalnızca eğitim seviyesine değil, aynı zamanda bireyin sosyoekonomik statüsüne de eşzamanlı olarak bağlıysa üst düzey bir etkileşimden söz edilir. İstatistiksel gücün (statistical power) düşük olması ve örneklem boyutu gereksinimlerinin katlanarak artması nedeniyle yorumlanması ve saptanması oldukça karmaşık bir süreçtir.
Etimoloji
İngilizce 'high' (yüksek) + 'order' (derece/düzen, Latince 'ordo') ve Latince 'inter' (arasında) + 'actio' (eylem, agere kökünden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ana etki (main effect) ile karıştırılır; ana etki tek bir bağımsız değişkenin diğerlerinden bağımsız etkisini gösterirken, üst düzey etkileşim değişkenlerin birbirini modere ettiği karmaşık ortak varyansı inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Varyans Analizi
Analysis Of Variance (ANOVA)
İki veya daha fazla bağımsız grubun bağımlı değişkene ait ortalama değerleri arasındaki istatistiksel olarak anlamlı farklılıkları test eden ve değişkenler arası ortak ile ana etkileri inceleyen parametrik bir yöntem.
İncele
Bağımsız Değişken
İndependent Variable (IV)
Bir deneyde, bağımlı değişken üzerindeki etkisini veya neden olduğu değişimi gözlemlemek amacıyla araştırmacı tarafından bizzat manipüle edilen ya da öncelikli olarak ölçülen temel faktördür.
İncele