Uyumsuz Tepki
İncompatible Response
Tanım
Bir başka tepkiyle aynı anda gerçekleşmesi imkansız olan veya diğeriyle doğrudan çelişen davranışsal ya da fizyolojik tepki.
Örnek Vaka / Uygulama
Yükseklik korkusu olan bir danışanın, terapist eşliğinde yüksek bir balkona çıktığı esnada kas gevşetme egzersizleri uygulaması ve nefesini kontrol etmesi. Korkunun tetiklediği fizyolojik uyarılma ile gevşeme tepkisi aynı anda sürdürülemediği için, uyumsuz tepki mekanizması devreye girerek zamanla anksiyete yanıtını sönüntüye uğratır.
Derin Analiz
Davranışçı ve bilişsel-davranışçı terapilerde, özellikle sistematik duyarsızlaştırma süreçlerinde merkezi bir rol oynamaktadır. Otonom sinir sisteminin sempatik aktivasyonunu gerektiren anksiyete tepkisi ile parasempatik hakimiyet gerektiren derin gevşeme hali fizyolojik olarak aynı anda var olamaz. Bu biyolojik kısıt, karşıt koşullama (counterconditioning) tekniklerinin temel teorik altyapısını oluşturur; bireye anksiyete uyarıcısının varlığında gevşeme tepkisi öğretilerek patolojik döngü kırı Bilimsel ve klinik pratikte bu mekanizma, maladaptif alışkanlıkların söndürülmesinde en güvenilir müdahale araçlarından biridir.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk, değil) + 'compati' (birlikte hissetmek, uyumlu olmak) kökünden türetilmiş 'incompatible' sıfatı ile İngilizce 'response' (tepki, yanıt) kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Kaçınma davranışı (avoidance behavior) ile sıklıkla karıştırılır. Kaçınma, uyarıcıdan tamamen uzaklaşmayı içerirken; uyumsuz tepki, uyarıcı mevcutken onunla fizyolojik veya davranışsal olarak çelişen alternatif bir yanıtın üretilmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Karşıt Koşullama
Counterconditioning
Var olan bir koşullu tepkinin, aynı uyarıcıya karşı onunla bağdaşmayan yeni ve uyumlu bir tepkinin kazandırılması yoluyla ortadan kaldırılması süreci.
İncele
Otonom Sinir Sistemi
ANS
İstem dışı çalışan iç organları, düz kasları ve bezleri kontrol ederek vücudun iç dengesini (homeostazi) sürdüren periferik sinir sistemi bölümüdür.
İncele