Varimax Rotasyonu
Varimax Rotation
Tanım
Faktör analizi ve temel bileşenler analizinde, sonuçların yorumlanmasını kolaylaştırmak amacıyla faktör eksenlerinin dik açıyla döndürüldüğü ortogonal bir istatistiksel prosedürdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen 40 maddelik bir kişilik envanterinin yapı geçerliliğini inceleyen bir araştırmacı, temel bileşenler analizi sonucunda maddelerin faktörlere karmaşık bir şekilde dağıldığını görür. Çıkan ham faktör matrisinde maddelerin çoğu birden fazla faktörle benzer yük değerlerine sahiptir. Araştırmacı varimax rotasyonu uygulayarak eksenleri döndürür; işlem sonrasında maddelerin her birinin sadece tek bir faktörle (örneğin dışadönüklük veya nevrotisizm) yüksek (>0.50), diğer faktörlerle ise sıfıra yakın yük değerleri aldığını saptar.
Derin Analiz
Varimax rotasyonu, yapısal eşitlik modellemesi ve psikometrik ölçek geliştirme süreçlerinde veri matrisinin yorumlanabilirliğini artırmak için kullanılan ortogonal (dik) bir döndürme yöntemidir. Temel mantığı, her bir faktör üzerindeki yüklerin varyansını en üst düzeye çıkarmaktır. Bu işlem sonucunda, her değişken yalnızca az sayıda faktörle yüksek ilişki kurarken, her faktör de sınırlı sayıda değişkeni temsil eder (basit yapı ilkesi). Eksenler arasındaki dik açılı ilişki korunduğu için elde edilen faktörler birbirleriyle tamamen bağımsız (korelasyonsuz) kalır. Bu durum, veri yapısının matematiksel olarak ayrıştırılmasını ve teorik olarak anlamlandırılmasını keskinleştirir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Oblimin rotasyonu (oblimin, faktörler arasında korelasyona izin veren eğik bir döndürme yöntemidir; varimax ise tamamen bağımsız faktörler varsayar).
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Temel Bileşenler Analizi
Temel Bileşenler Analizi
Principal Components Analysis (PCA)
Çok sayıda gözlenen değişkeni, aralarındaki varyansı koruyarak daha az sayıda ilişkisiz doğrusal bileşene indirgeyen çok değişkenli istatistiksel veri indirgeme yaklaşımı.
İncele
Faktör Yükü
Faktör Yükü
Factor Loading
Faktör analizinde, gözlenen bir değişken ile gizil bir değişken (faktör) arasındaki korelasyonu ifade eden katsayı.
İncele