Wisconsin Genel Test Cihazı
Wisconsin General Test Apparatus (WGTA)
Tanım
Primatlarda öğrenme, hafıza ve problem çözme süreçlerini incelemek amacıyla Harry Harlow tarafından geliştirilen deneysel test düzeneği.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir rhesus maymunu, WGTA tepsisi üzerinde yan yana duran mavi bir küp ve kırmızı bir silindirle karşı karşıya gelir. Deneyci, yiyecek ödülünü mavi küpün altına gizler ve perdeyi indirerek maymunun nesneyi seçmesini bekler. İlk denemelerde maymun rastgele seçim yaparken, ardışık denemelerde ödülün daima mavi küp altında olduğunu kavrar ve ipucunu öğrenerek sonraki benzer testlerde doğrudan mavi küpe yönelir.
Derin Analiz
Harry Harlow ve meslektaşları tarafından Primat laboratuvarlarında primatların bilişsel esnekliğini, ayrım öğrenmesini (discrimination learning) ve öğrenme setlerini (learning sets) ampirik olarak incelemek üzere tasarlanmıştır. Düzeneğin temel mekanizması; denek hayvan ile deney uygulayıcısını ayıran hareketli bir bölme, önünde çeşitli nesnelerin yerleştirilebileceği bir test tepsisi ve ödül gizleme mekanizmasından oluşur. Hayvan, nesnelerden birinin altına gizlenen besin ödülünü bulmak için nesneyi kaldırmak zorundadır. Bu düzenek, hayvanların önceki deneme ve hatalardan ders çıkararak yeni problemlere nasıl adapte olduğunu, diğer bir deyişle 'nasıl öğrendiklerini öğrendiklerini' (deuterlearning) göstermede devrim niteliğinde bir araç olmuştur. Bilişsel psikoloji ve karşılaştırmalı psikoloji tarihindeki en dominant deneysel paradigmalardan biridir.
Etimoloji
İngilizce 'Wisconsin' (geliştirildiği Wisconsin-Madison Üniversitesi) + 'General' [genel] + 'Test' [test] + 'Apparatus' [cihaz/düzenek] kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Karşılaştırmalı Psikoloji
Karşılaştırmalı Psikoloji
Animal Psychology / Comparative Psychology
🔹 1. (animal psychology): İnsan dışındaki türlerin zihinsel süreçlerini, davranışlarını ve evrimsel kökenlerini inceleyen disiplinler arası bilim dalıdır. 🔹 2. (comparative psychology): İnsan dışı hayvan türlerinin davranışlarının hem kendi başlarına anlaşılması hem de insan davranışı ve bilişine ışık tutması amacıyla incelenmesini hedefleyen bilimsel alt disiplin.
İncele