Yanıtlararası Süre
İnterresponse Time (IRT)
Tanım
Ardışık iki tepki arasındaki, özellikle de aynı türden ardışık yanıtlar arasındaki geçen zaman aralığıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir Skinner kutusunda pelet almak için kaldıraçla çalışan bir laboratuvar faresinin, ilk baskı ile ikinci baskı arasında bıraktığı 1.4 saniyelik süre o yanıtın IRT değeridir. Klinik bağlamda ise, bir çocuğun odaklanma görevinde ardışık dürtüsel parmak vuruşları arasındaki milimetrik zaman aralıklarının ölçülmesi, dikkatsizlik ve hiperaktivite dinamiklerinin izlenmesinde kullanılır.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve özellikle Edimsel Koşullama (Operant Conditioning) paradigmasında, Yanıtlararası Süre (IRT), davranışın zamansal dinamiklerini incelemede kritik bir metrik olarak işlev görür. Davranışsal momentum ve pekiştirme tarifelerinin (schedules of reinforcement) çözümlenmesinde, organizmanın yanıt verme hızını (response rate) moleküler düzeyde ele alır. IRT, yanıtlar arasındaki süre uzadıkça yanıt oranının düştüğünü; süre kısaldıkça ise yüksek frekanslı (tıkınma veya patlama tarzı) davranışsal paternlerin ortaya çıktığını gösterir. Davranışsal ekonomide, pekiştiricinin elde edilmesi için gereken zamansal maliyetin hesaplanmasında ve motivasyonel dalgalanmaların nörodavranışsal belirteçlerinin saptanmasında istatistiksel bir temel sunar.
Etimoloji
Latince 'inter-' (arasında, karşılıklı) + İngilizce 'response' (tepki, yanıt) ve 'time' (zaman, süre) kelimelerinin birleşiminden oluşan, deneysel analiz terminolojisindeki bir bileşik yapıdır.
Karıştırmayın
Gecikme süresi (Latency) ile sıklıkla karıştırılır. Gecikme süresi uyaranın sunulması ile ilk tepkinin başlaması arasındaki zamandır; Yanıtlararası Süre ise tamamen iki ardışık yanıt arasındaki süreyi ifade eder, uyaranın varlığından bağımsızdır.