Yaranma
İngratiation
Tanım
Bireyin, özellikle bilinçli izlenim yönetimi yoluyla başkalarının beğenisini ve onayını kazanmak için sergilediği stratejik ve genellikle samimiyetsiz çabaları.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni terfi eden bir çalışanın, üst yönetimdeki yöneticinin her fikrini delil veya mantık aramaksızın aşırı bir coşkuyla onaylaması, yöneticinin hobilerine ani bir ilgi duyması ve sürekli hedefli övgülerde bulunması, klasik bir yaranma vakasıdır.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve Edward E. Jones'un öncülük ettiği izlenim yönetimi teorileri çerçevesinde yaranma, bireylerin sosyal veya maddi çıkarlar elde etmek amacıyla hedef kişinin çekicilik algısını manipüle etmeye yönelik stratejik davranış sınıfını tanımlar. Yapmacık övgüler, aşırı uyum sağlama, kendi erdemlerini ustaca pazarlama veya hedef kişinin değerlerini taklit etme gibi taktikleri barındırır. Evrimsel psikolojik kökenleri açısından, sosyal hiyerarşide yükselme, gruptan dışlanmayı önleme ve kaynaklara erişimi güvence altına alma gibi adaptif işlevlere hizmet eder. Ancak klinik ve interpersonal bağlamda, manipülatif doğası nedeniyle uzun vadeli ilişkilerde güven zedelenmesine ve otantik benlik algısının bozulmasına yol açabilir.
Etimoloji
Latince 'in-' (içine, yönelik) ve 'gratia' (lütuf, iyilik, zarafet, minnettarlık) köklerinden türetilmiş olup, başkasının gözüne girmek veya lütfunu kazanmak amacıyla yapılan eylemleri ifade eder.
Karıştırmayın
Diğerkâmlık (altruizm) ve nezaket ile karıştırılabilir. Temel fark; yaranma davranışının arkasında tamamen çıkarcı, manipülatif ve stratejik bir izlenim yönetimi motivasyonunun bulunması, nezaket veya diğerkâmlığın ise karşılıksız veya prososyal bir temel dayanmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
İzlenim Yönetimi
İmpression Management
Bireylerin, başkalarının kendilerini algılama biçimini bilinçli stratejilerle kontrol etme ve arzu edilen özellikleri öne çıkarma çabası.
İncele
Manipülasyon
Manipulation
Bireylerin kendi çıkarları doğrultusunda başkalarını sömürme, kontrol etme veya yönlendirme amacıyla sergiledikleri bilinçli davranışlar bütünü ve deneysel araştırmalarda bağımsız değişkenin araştırmacı tarafından kasıtlı olarak ayarlanması süreci.
İncele