Nezaket
Kindness
Tanım
Bir bireyin, herhangi bir dışsal ödül beklentisi olmaksızın veya cezadan kaçınma motivasyonu taşımaksızın, başka bir insana bilinçli ve yardımsever bir şekilde yönelme davranışı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun trafikte işe yetişmeye çalışan bir kişinin, arkasındaki sürücünün şeride geçmesine hiçbir maddi karşılık veya teşekkür beklentisi olmaksızın yol vermesi ve bunun sonucunda her iki bireyin de fizyolojik stres seviyesinin (kortizol salınımının) düşmesi.
Derin Analiz
Pozitif psikoloji ve evrimsel antropoloji bağlamında nezaket, türün devamını ve sosyal kohezyonu (birlik) sağlayan temel adaptif mekanizmalardan biridir. Nörobiyolojik düzeyde, prososyal davranışların sergilenmesi mesolimbik dopaminerjik yolca ve oksitosinerjik sisteme doğrudan etki eder. Başkasına yardım etme eylemi, beyindeki ödül merkezlerini (özellikle nükleus accumbens) aktive ederek içsel bir pekiştireç işlevi görür. Kinsel seçilim ve karşılıklı özveri (reciprocal altruism) teorileri, nezaketin evrimsel kökenini açıklar; ancak APA tanımının da vurguladığı gibi, 'saf' nezaket dışsal bir kazanç hesabı yapılmaksızın gerçekleşir.
Etimoloji
Eski İngilizce 'gecyndec' (doğal, akraba, dostça) kelimesinden evrilmiştir; kökü kökensel olarak Proto-Cermen dilindeki 'kunjam' (soy, kabile, cins) kavramına dayanır ve 'kendi halkına veya türüne karşı duyulan doğal aidiyet ve şefkat' anlamını taşır.
Karıştırmayın
Altruizm (özveri) ile sıklıkla karıştırılır; altruizm genellikle kendi çıkarlarından feragat etmeyi veya bedel ödemeyi gerektiren daha geniş bir kapsama sahipken, nezaket günlük yaşamdaki her türlü yardımsever ve cömert etkileşimi kapsayan daha genel bir şemsiye terimdir.