Yaşam Yalanı
Life Lie
Tanım
Bireyin, kişisel sorumluluktan kaçmak amacıyla kendi yaşam planının başkaları veya kontrol dışı koşullar yüzünden başarısızlığa mahkum olduğuna inandığı yanılsamalı inanç sistemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Kariyerinde sürekli başarısız olan 34 yaşındaki bir danışanın, tüm başarısızlıklarını 'torpili olmayanların bu ülkede asla iş bulamayacağı' inancına bağlaması ve bu inancı iş arama çabasından tamamen vazgeçmek için bir kalkan olarak kullanması yaşam yalanına klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Alfred Adler'in Bireysel Psikoloji ekolünde 'yaşam yalanı', temel yaşam görevleriyle (toplum, iş, aşk) yüzleşmekten korkan bireylerin geliştirdiği nevrotik bir savunma mekanizmasıdır. Inferiority (aşağılık) kompleksini telafi edemeyen kişi, başarısızlıklarının sorumluluğunu dışsal etkenlere yükleyerek kendi öz-saygısını korumaya çalışır. Bu durum, bireyin teleolojik yönelimini (geleceğe yönelik amaçlarını) sakatlar ve onu kısıtlı bir yaşam tarzına hapseter. Klinik pratikte, hastanın bu kurgusal mazeretleri gerçekçi olmayan bir inanç sistemi üzerine kuruludur ve terapötik süreçte bu yalanın yapısöküme uğratılması gerekir.
Etimoloji
İngilizce 'life' (yaşam, hayat) ve 'lie' (yalan, gerçeğe aykırı önerme) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Bireysel psikolojinin kurucusu Alfred Adler tarafından Almanca 'Lebenslüge' kavramının karşılığı olarak literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Öğrenilmiş çaresizlik (learned helplessness) ile karıştırılabilir; ancak öğrenilmiş çaresizlik geçmişteki olumsuz deneyimler sonucu gelişen pasif bir boyun eğişkenlikken, yaşam yalanı aktif bir kaçış ve sorumluluktan sıyrılma stratejisidir.