Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yetenek-muamele Etkileşimi

ATI

Tanım

Farklı özelliklere veya başlangıç yetenek düzeylerine sahip bireylerin, farklı müdahale veya öğretim yöntemlerine farklı düzeylerde tepki vermesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek uzamsal zeka yeteneğine sahip öğrencilerin görselleştirme ağırlıklı öğretim yöntemlerinden maksimum fayda sağlaması, ancak düşük uzamsal yeteneğe sahip bireylerin yapılandırılmış sözel materyallerle daha yüksek başarı göstermesi durumu.

Derin Analiz

Eğitim psikolojisi, psikometri ve deneysel metodolojide merkezi bir rol oynayan bu kavram, tek tip bir müdahale politikasının tüm popülasyon için eşit derecede etkili olmayacağını savunur. Temel mekanizma, bağımsız değişkenler (örneğin öğretim veya terapi stili) ile katılımcıların bireysel farklılık değişkenleri (örneğin zeka, ön bilgi, kişilik özellikleri) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ortak varyans (moderasyon etkisi) bulunmasıdır. İstatistiksel modellerde varyans analizinin (ANOVA) etkileşim terimi ile incelenir. Bir yöntem belirli bir yetenek profili için üstünken, başka bir profil için dezavantajlı olabilir.

Etimoloji

İngilizce 'aptitude' (yetenek, yatkınlık) ve 'treatment' (muamele, müdahale, eğitim yöntemi) ile 'interaction' (etkileşim) kelimelerinin baş harflerinden oluşan akronim.

Karıştırmayın

Ana etki (main effect) ile karıştırılır; ana etki tek bir bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki genel etkisiyken, ATI bu etkinin bir üçüncü değişkene (yetenek) göre yön değiştirdiğini veya farklılaştığını gösterir.