Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yetişkin Gelişimi

Adult Development

Tanım

Ergenlik sonrasından yaşlılığa kadar uzanan yaşam boyu süreçte gerçekleşen biyolojik, psikolojik ve sosyokültürel değişim ve olgunlaşma dinamiklerinin tamamıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

42 yaşında bir bireyin ani bir kariyer değişikliği yaparak yeni bir meslek alanına yönelmesi ve bu süreçte hem bilişsel becerilerini yeniden yapılandırması hem de sosyal kimliğini yeniden tanımlaması yetişkin gelişimi süreçlerine somut bir örnektir.

Derin Analiz

Yetişkin gelişimi, ontogenetik süreçlerin sadece çocuklukla sınırlı kalmadığını, aksine yaşam döngüsü boyunca dinamik bir şekilde devam ettiğini inceleyen multidisipliner bir alandır. Biyolojik düzeyde hücresel yaşlanma, hormonal dalgalanmalar ve nörobiyolojik plastisitedeki değişimler gözlemlenirken; psikolojik düzeyde Erik Erikson'un psikososyal gelişim evreleri (örneğin; üretkenliğe karşı durgunluk, bütünlüğe karşı umutsuzluk) ve bilişsel esneklik ön plana çıkar. Sosyokültürel bağlamda ise kariyer geçişleri, ebeveynlik, partnerlik, emeklilik ve kültürel normların bireyin kimlik inşası üzerindeki düzenleyici etkileri incelenir. Bu süreç doğrusal bir ilerlemeden ziyade, kazanımlar ve kayıpların zamanlı olarak yer aldığı adaptif bir yeniden yapılanmadır.

Etimoloji

Latince 'adultus' (büyümüş, olgunlaşmış; 'adolescere' fiilinin geçmiş ortaç hali) ve Orta İngilizce 'development' (açılma, gelişme, potansiyeli dışa vurma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Çocukluk ve ergenlik gelişimi (child and adolescent development) ile karıştırılır; temel fark, yetişkin gelişiminin gelişimsel zirveden sonraki adaptasyonları, kayıp telafilerini ve yaşlılığa uzanan sosyokültürel rolleri kapsamasıdır.