Zarar Vermeme İlkesi
Principle Of Nonmaleficence
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresyon üzerine yürütülen bir bilişsel deneyde, katılımcılara geçmişteki başarısızlıklarını hatırlatan uyarıcılar verilmesi planlanmaktadır. Zarar vermeme ilkesi gereği, deneyin hemen ardından kapsamlı bir yapılandırılmış destek ve bilgilendirme (debriefing) oturumu düzenlenerek katılımcılarda oluşabilecek olası anlık distres minimize edilir.
Derin Analiz
Bioetik ve araştırma metodolojisinin temel taşlarından biri olan bu ilke, katılımcıların çalışmaya başladıkları andaki fiziksel ve psikolojik bütünlüklerinin korunmasını esas alır. Kurumsal İnceleme Kurulları (IRB), deney prosedürlerinin potansiyel risklerini titizlikle değerlendirir. Negatif sonuçların tamamen engellenemediği durumlarda—örneğin travmatik anıların tetiklendiği hassas bellek çalışmalarında—araştırmacılar, kümülatif zararı en aza indirmek ve katılımcıyı çalışmadan çıkarken başladığı temel denge durumuna döndürmekle (debriefing ve destek süreçleriyle) mükelleftir.
Etimoloji
Latince 'non-' [değil, olumsuzluk eki] + 'maleficium' [kötülük, zarar verme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yararlılık ilkesi (beneficence) ile sıkça karıştırılır; yararlılık aktif olarak iyilik halini artırmayı hedeflerken, zarar vermeme ilkesi pasif veya aktif olarak mevcut zararın önlenmesini ve risklerin asgari düzeyde tutulmasını, yani 'asıl olan zarar vermemektir' kuralını merkeze alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilgilendirilmiş Onam
Bilgilendirilmiş Onam
İnformed Consent
Bir bireyin, tıbbi bir müdahalenin veya araştırmanın doğasını, risklerini, faydalarını ve alternatiflerini tam olarak kavradıktan sonra, hiçbir baskı altında kalmaksızın verdiği özgür ve iradi onay süreci.
İncele
Kurumsal İnceleme Kurulu
Kurumsal İnceleme Kurulu
İnstitutional Review Board (IRB)
Araştırma tekliflerinin etik kabul edilebilirliğini ve yasal uyumluluğunu değerlendirmekle yükümlü kurumsal kurul.
İncele
Araştırma Etiği
Araştırma Etiği
Research Ethics
Bilimsel araştırmaların planlanmasından raporlanmasına kadar tüm aşamalarına rehberlik eden değer, ilke ve standartlar bütünü.
İncele