Zeka Düzeyleri
Levels Of İntelligence
Tanım
Zekanın hiyerarşik bir yapı içinde, en genel bilişsel kapasiteden en dar spesifik yeteneklere doğru katmanlar halinde organize edildiğini savunan kuramsal yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Weschler Yetişkin Zeka Ölçeği (WAIS) uygulanan bir bireyin genel zeka puanı (IQ) en üst düzeydeki genel yeteneği temsil ederken; alt testlerden elde edilen sözel kavrama, çalışma belleği veya işlemleme hızı indeksleri hiyerarşideki ikinci ve üçüncü düzey grup faktörlerine karşılık gelir.
Derin Analiz
Psikometride ve bilişsel bilimlerde zekanın yapılandırılması, Charles Spearman'ın 'g' faktörü (genel zeka) ile Raymond Cattell, John Horn ve John Carroll (CHC modeli) gibi kuramcıların geliştirdiği çok katmanlı hiyerarşik modeller üzerine kuruludur. Bu yaklaşımda, tepe noktada en geniş kapsamlı genel yetenek yer alırken; alt katmanlarda sırasıyla majör grup faktörleri (örneğin akıcı ve kristalize zeka), minör grup faktörleri ve en altta tekil testlerle ölçülebilen dar, spesifik yetenekler bulunur. İstatistiksel olarak faktör analizi yöntemleriyle doğrulanan bu hiyerarşi, bilişsel işlev bozukluklarının klinik değerlendirilmesinde ve nöropsikolojik test bataryalarının yorumlanmasında kritik bir harita sunar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Zeka Yaşı (mental age) ile karıştırılabilir; zeka düzeyleri kavramı yaşa dayalı bir gelişim çizgisinden ziyade bilişsel yeteneklerin yatay ve dikey psikometrik organizasyonunu ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
G Faktörü
G
Bireylerin farklı zछalarda ve bilişsel testlerde gösterdikleri performansların altında yatan ortak ve genel zeka varyansını temsil eden psikometrik sembol.
İncele
Faktör Analizi
FA
Çok sayıda gözlenen değişken arasındaki ilişkileri inceleyerek, bu değişkenlerin gerisindeki daha az sayıdaki bağımsız ve ortak potansiyel yapıları (faktörleri) ortaya çıkaran çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Kristalize Zeka
Crystallized İntelligence (crystallized Ability)
Bireyin yaşam boyu edindiği bilgileri, kültürel birikimi ve öğrenilmiş becerileri kullanarak problem çözme yeteneğidir.
İncele