Grup Faktörleri
Group Factors
Tanım
Faktör analizinde, birden fazla zihinsel test veya ölçüm aracında ortak olarak yer alan ancak tüm testleri kapsayacak kadar genel olmayan psikometrik bileşenler.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikometristin, lise öğrencilerine uyguladığı 10 farklı akademik testin sonuçlarını faktör analizine tabi tutması durumunda; geometri, cebir ve trigonometri testlerinin üzerinde yüksek yük değerine sahip olduğu tespit edilen ortak bileşen, 'Sayısal-Uzamsal Grup Faktörü' olarak adlandırılır.
Derin Analiz
Psikometri ve psikolojik test teorisinde grup faktörleri, Charles Spearman'ın iki faktörlü zeka kuramına bir alternatif olarak Louis Leon Thurstone'un Çoklu Zeka Kuramı çerçevesinde gelişmiştir. Spearman'ın tekil genel zeka faktörüne ($g$) kıyasla, grup faktörleri (örneğin sırasıyla sözel akıcılık, sayısal yetenek veya uzamsal algı) belirli bir test kümesinin performansını açıklayan orta düzey faktörlerdir. Faktör analizinde eğik veya dik döndürme (rotation) teknikleri uygulandığında, bu gizil yapılar (latent constructs) korelasyon matrislerinden istatistiksel olarak elde edilir. Bilişsel yetenek bataryalarında, genel faktör ile spesifik (hata) varyans arasında köprü kurarak insan bilişinin hiyerarşik yapısını (örn. Cattell-Horn-Carroll [CHC] modeli) modellemede kritik bir rol oynar.
Etimoloji
Latince 'grex' (sürü, grup) kökünden türetilen 'group' kelimesi ile Latince 'facere' (yapmak, etken olmak) fiilinden gelen 'factor' sözcüğünün birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Genel faktör ($g$) ile karıştırılır; genel faktör tüm bilişsel görevleri etkilerken, grup faktörleri yalnızca belirli bir alan veya yetenek kümesini paylaşan testler arasında ortaklaşa bulunur.
Keşfetmeye Devam Edin
Faktör Analizi
FA
Çok sayıda gözlenen değişken arasındaki ilişkileri inceleyerek, bu değişkenlerin gerisindeki daha az sayıdaki bağımsız ve ortak potansiyel yapıları (faktörleri) ortaya çıkaran çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
Gizil Değişken
Latent Variable
Doğrudan ölçülemeyen ancak gözlemlenebilir göstergeler arasındaki ortak varyans aracılığıyla istatistiksel olarak çıkarsanan soyut yapı.
İncele