Genel Faktör
General Factor
Tanım
Charles Spearman tarafından 1904 yılında öne sürülen; bireylerin ilişkileri algılama ve bunlardan sonuç çıkarma kapasitesini temsil eden, tüm zihinsel görevlerin performansını destekleyen varsayımsal ortak zeka bileşeni.
Örnek Vaka / Uygulama
Weschler Yetişkin Zeka Ölçeği (WAIS) gibi kapsamlı bir bataryadan geçen bir bireyin, hem sözel hem de matris tabanlı akıl yürütme alt testlerinde benzer bir başarı persentiline sahip olması, genel faktörün performans üzerindeki baskın etkisini gösterir.
Derin Analiz
Psikometrik ve bilişsel bilimler literatüründe 'g' faktörü olarak kodlanan genel faktör, klasik test teorisi ve faktör analizi metodolojisinin temel taşlarından biridir. Spearman'ın iki faktörlü zeka teorisine dayanan bu yapı, farklı bilişsel yetenek testlerinin (sözel, sayısal, uzamsal) neden pozitif bir korelasyon eğilimi gösterdiğini açıklar. Nörobiyolojik düzeyde, genel zeka performansı prefrontal korteks ile parietal bölgeler arasındaki yapısal ve işlevsel bağlantısallık, nöral iletim hızı ve çalışma belleği kapasitesinin verimliliği ile ilişkilendirilmektedir. Ancak bu kavramın mutlak bir zeka ölçütü mü yoksa testlerin ortak varyansını özetleyen istatistiksel bir soyutlama mı olduğu tartışma konusudur.
Etimoloji
Latince 'generalis' (genel, ortak) kökünden türetilmiş olup, psikometride bireyler arası zihinsel farklılıkların ortak paydasını ifade eder.
Karıştırmayın
Özel Faktör (s): Yalnızca belirli ve tek bir zihinsel göreve özgü olan yetenek kalıntısıdır; genel faktör ise tüm görevlerde ortak olan varyansı kapsar.