Agranülositoz
Agranulocytosis
Tanım
Bağışıklık sisteminin kilit savunma hücreleri olan granülositlerin (özellikle nötrofillerin) sayısının kritik eşiklerin altına düşmesiyle karakterize, fırsatçı enfeksiyonlara karşı savunmasızlık yaratan ciddi bir hematolojik durumdur.
Örnek Vaka / Uygulama
Tedariğe dirençli şizofreni tanısıyla clozapine tedavisine başlanan 42 yaşında bir erkek hastada, tedavinin üçüncü haftasında ani ateş yükselmesi, boğaz ağrısı ve halsizlik gelişmiştir. Yapılan tam kan sayımında mutlak nötrofil sayısının 150/mm3 olduğu saptanmış, ilaç rejimi derhal sonlandırılarak granülosit koloni stimüle edici faktör (G-CSF) ve koruyucu izolasyon protokolü uygulanmıştır.
Derin Analiz
Agranülositoz, kemik iliğinde lökosit üretiminin baskılanması veya periferik kanda yıkımın artması sonucu ortaya çıkan akut bir tablodur. Psikofarmakolojide, özellikle atipik antipsikotiklerden clozapine ve bazı fenotiyazin türevlerinin kullanımında nadir ancak hayatı tehdit edici bir iatrojenik komplikasyon olarak izlenir. Nötrofil sayısının milimetreküpte 200'ün altına inmesi, immün sistemi compromize ederek hızla hayatı tehdit eden sepsis tablolarına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle psikotrop ilaç tedavilerinde düzenli lökosit ve nötrofil sayımı (CBC) takibi zorunludur.
Etimoloji
Latince 'a-' [yokluk, olumsuzluk] + 'granulum' [küçük tane, granül] + Yunanca 'kytos' [hücre] ve '-osis' [durum, hastalık] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Lökopeni (genel akyuvar düşüklüğü) ve nötropeni (sadece nötrofil düşüklüğü); agranülositoz ise bu durumların çok daha şiddetli ve spesifik bir alt kümesidir.