Fenotiyazin
Phenothiazine
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Akut psikotik ajitasyon tablosuyla acil servise getirilen ve gerçeklik algısı bozulmuş bir hastaya, dopaminerjik hiperaktiviteyi hızla baskılamak amacıyla birinci nesil bir fenotiyazin türevi olan klorpromazin uygulanarak hastanın sedasyonu ve psikomotor stabilizasyonu sağlanır.
Derin Analiz
Fenotiyazin türevleri, farmakolojik olarak temel etkilerini beyindeki mezolimbik ve mezokortikal yollardaki dopamin D2 reseptörlerini bloke ederek gösterirler. Alifatik, piperazin ve piperidin olmak üzere üç alt gruba ayrılırlar. Antipsikotik özelliklerinin yanı sıra muskarinik kolinerjik, histaminerjik (H1) ve alfa-1 adrenerjik reseptörler üzerinde de antagonistik aktivite sergilerler. Bu geniş reseptör profili, klinik etkililiğin yanında ekstrapiramidal semptomlar, tardiv diskinezi, sedasyon ve ortostatik hipotansiyon gibi çeşitli farmakolojik yan etkilerin de ortaya çıkmasına zemin hazırlar.
Etimoloji
Fransızca 'phénothiazine' kelimesinden türetilmiştir; Yunanca 'phoinix' (koyu kırmızı/erguvan) ve 'theion' (kükürt) ile 'azine' (azot içeren halkalı bileşik) köklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Antipsikotik
Antipsikotik
Antipsychotic
Gerçeklik testinin bozulduğu şizofreni ve benzeri psikotik bozuklukların belirtilerini baskılamak ve kontrol altına almak için kullanılan farmakolojik ajan.
İncele
Klorpromazin
Klorpromazin
Chlorpromazine (CPZ)
1952 yılında Avrupa'da klinik kullanıma giren ve psikofarmakolojide modern dönemi başlatan ilk sentetik antipsikotik ajan.
İncele
Ekstrapiramidal Semptomlar
Ekstrapiramidal Semptomlar
Extrapyramidal Symptoms (EPS)
Genellikle antipsikotik ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkan; kas sertliği, istem dışı hareketler, tremor ve motor huzursuzluk gibi ekstrapiramidal sistem disfonksiyonuna bağlı gelişen klinik bulgular kümesidir.
İncele