Klorpromazin
Chlorpromazine (CPZ)
Tanım
1952 yılında Avrupa'da klinik kullanıma giren ve psikofarmakolojide modern dönemi başlatan ilk sentetik antipsikotik ajan.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısı ile yatan ve akut psikotik atak (işitsel hallüsinasyonlar ve paranoid sanrılar) gösteren bir hastaya oral veya intramüsküler yoldan başlanan klorpromazin tedavisi, hastanın gerçeği değerlendirme yetisindeki bozulmayı azaltırken, eş zamanlı olarak gelişebilecek akut distoni veya motor sertlik gibi ekstrapiramidal bulgular açısından yakından takip gerektirir.
Derin Analiz
Klorpromazin, düşük potaslı bir fenotiyazin türevi olup temel mekanizmasını beyindeki dopaminerjik yolaklar (özellikle mezolimbik ve mezokortikal sistemler) üzerindeki postsinaptik D2 reseptör blokajı aracılığıyla gösterir. Pozitif psikotik semptomların kontrolünde devrim yaratmış olsa da; nigrostriatal yoldakine benzer dopamin antagonizmine bağlı olarak ekstrapiramidal semptomlar, tardiv diskinezi, ortostatik hipotansiyon ve sedasyon gibi belirgin yan etki profillerine sahiptir. Psikiyatride farmakoterapinin ampirik gözlemden nörokimyasal hedeflemeye evrilmesinde tarihsel bir milattır.
Etimoloji
Fransızca 'chlor-' [klor atomu içeren] + fenotiyazin kökenli türev yapıdan türetilmiş uluslararası jenerik ilaç adı.
Karıştırmayın
Atipik antipsikotikler (örn. klozapin, olanzapin) ile sıklıkla karıştırılır; klorpromazin birinci nesil (tipik) bir antipsikotiktir ve daha yüksek ekstrapiramidal yan etki riskine sahiptir.
Keşfetmeye Devam Edin
Antipsikotik
Antipsychotic
Gerçeklik testinin bozulduğu şizofreni ve benzeri psikotik bozuklukların belirtilerini baskılamak ve kontrol altına almak için kullanılan farmakolojik ajan.
Dopamin Hipotezi
Dopamine Hypothesis
Şizofreni gibi psikiyatrik bozuklukların, beyindeki dopaminerjik aktivitenin bozulmasından (özellikle mezolimbik aşırı ve prefrontal yetersiz aktiviteden) kaynaklandığını öne süren nörobiyolojik model.