Aile Kalıbı
Family Pattern
Tanım
Belirli bir ailenin üyeleri arasındaki ilişkileri karakterize eden, duygusal ton ve tutumlar bakımından çeşitlilik gösteren yapısal etkileşim biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir vakada, ebeveynlerin sürekli olarak çocuklarının özerklik çabalarını kaygı ile karşılama ve onları bağımlı tutma kalıbı (simbiyotik aile kalıbı), yetişkinlikte bireyin kronik ayrılık kaygısı bozukluğu yaşamasına zemin hazırlayabilir.
Derin Analiz
Sistemik aile terapisi ve gelişimsel psikoloji perspektifinden aile kalıpları, bireyler arası dinamiklerin nesiller arası aktarımını ve homeostatik dengesini belirleyen örtük veya açık kurallar bütününü ifade eder. Bu kalıplar; simbiyotik ve aşırı yakın bağlardan, mesafeli ve duygusal olarak soğuk ilişkilere kadar geniş bir spektrumda yer alır. Duygusal reaktivite, sınır geçirgenliği (boundaries) ve rol dağılımı gibi unsurlar bu kalıpların omurgasını oluşturur. Bilinçdışı düzeyde işlev görebileceği gibi bireylerin tam farkındalığında da olabilir; bireyin hem psikopatoloji gelişimindeki risk faktörlerini hem de direnç kaynaklarını doğrudan şekillendirir.
Etimoloji
Latince 'familia' (aynı çatı altında yaşayan hizmetkarlar ve aile bireyleri topluluğu) ve Orta İngilizce 'patron / patern' (model, örnek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aile işlevselliği (family functioning) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; aile işlevselliği sistemin genel sağlığını ve problem çözme kapasitesini ölçerken, aile kalıbı bu sistem içindeki spesifik ve tekrarlayan etkileşim biçimlerini tanımlar.