Alışkanlık Gerilemesi
Habit Regression
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır tırnak yeme alışkanlığını başarıyla bırakmış bir bireyin, doktora tez savunmasından önceki son iki haftada yeniden yoğun stres altında bilinçsizce tırnaklarını yemeğe başlaması alışkanlık gerilemesine klinik bir örnektir.
Derin Analiz
Alışkanlık gerilemesi, davranışçı psikoloji ve nörobilim bağlamında, bazal gangliya temelli otomatize edilmiş nöral devrelerin stres altında yeniden aktive olmasını ifade eder. Prefrontal korteksin üst düzey yürütücü işlevleri (öz denetim ve inhibisyon) akut veya kronik stres altında zayıfladığında, beyin enerji tasarrufu sağlamak ve homeostazisi korumak adına evrimsel olarak daha eski, kökleşmiş motor ve davranışsal programlara sığınır. Bu süreç yalnızca psikolojik bir zayıflık değil, nörobiyolojik bir direnç hattının kırılmasıdır.
Etimoloji
Latince 'habitus' (kazanılmış durum, giysi, alışkanlık) kelimesinden türetilen 'habit' ile Latince 'regredi' (geri dönmek, gerilemek) fiilinin birleşiminden oluşan bileşik bir terimdir.
Karıştırmayın
Nüks (Relapse) kavramı genellikle madde bağımlılığı veya klinik bozuklukların tüm semptom paketinin geri dönmesini ifade ederken, alışkanlık gerilemesi daha spesifik ve genellikle daha küçük ölçekli, otomatize davranış kalıplarına (tırnak yeme, bacak sallama vb.) odaklanır.