Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Alışkanlık Tiki

Habit Tic

Tanım

Nörolojik kökenli tiklerden farklı olarak, psikojenik nitelik taşıyan kısa süreli ve yineliyici hareket kalıbıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek stres altındaki bir üniversite öğrencisinin sınav sırasında farkında olmadan sürekli göz kırpması, yüzünü buruşturması veya başını istemsizce aynı tarafa çevirmesi alışkanlık tiki vakasına örnektir.

Derin Analiz

Alışkanlık tiki, motor sistemin istem dışı gibi görünen ancak altta yatan psikolojik dinamikler, anksiyete veya stresle tetiklenen yineleyici hareket repertuvarıdır. Tourette sendromu veya organik tabanlı nörolojik tik bozukluklarının aksine, bu hareketler genellikle erken çocukluk döneminde kazanılmış ve pekiştirilmiş adaptatif olmayan davranış kalıpları olarak ortaya çıkar. Bilişsel davranışçı yaklaşımda, bu hareketlerin bireyin içsel gerilimini azaltmada birincil kazanç sağladığı ve bu nedenle döngüsel olarak sürdürüldüğü öne sürülür. Klinik değerlendirmede, hareketin istemli olarak kısa süreliğine bastırılabilir olması ve nörolojik muayenede organik bir lezyon saptanamaması ayırt edici temel unsurlardır.

Etimoloji

Latince 'habitus' (durum, alışkanlık, edinilmiş yapı) ve İngilizce 'tic' (istemsiz kas spazmı veya seğirme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Tourette Sendromu (nörolojik kökenlidir ve genellikle vokal tikleri içerir) ve Stereotipi (otizm spektrumunda görülen amaçsız, ritmik hareketlerdir).