Anolojik Düşünme
Analogical Thinking
Tanım
Biçimsel mantık veya ardışık akıl yürütme yerine, aşina olunandan bilinmeyene doğru yapılan çıkarımlarla karakterize edilen bilişsel süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
Atomun yapısını açıklamak için güneş sisteminin (merkezde çekirdek/güneş, etrafında dönen elektronlar/gezegenler) model olarak kullanılması anolojik düşünmenin klasik bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve kognitif psikoloji bağlamında anolojik düşünme, yapısal eşleme (structural mapping) mekanizmalarına dayanır. Zihnin, kaynak alan (source domain) ile hedef alan (target domain) arasındaki ilişkisel benzerlikleri soyutlayarak yeni problemlere uyarlamasını sağlar. Gentner'in Yapısal Eşleme Kuramı'na göre, nesnelerin özelliklerinden ziyade aralarındaki ilişkiler ağı transfer edilir. Prefrontal korteks ve hipokampal devreler, bu soyut ilişkisel ağların karşılaştırılmasında ve semantik bellekten geri çağrılmasında kritik rol oynar.
Etimoloji
Latince 'analogia' (orantı, benzerlik) sözcüğünden türetilmiş olup, Yunanca 'ana-' (göre, karşılık) ve 'logos' (oran, akıl) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Tümevarımsal mantık (inductive reasoning) ile sıkça karıştırılır; tümevarım özel gözlemlerden genel yasalara ulaşırken, anolojik düşünme halihazırda bilinen bir alanın ilişkisel yapısını başka bir alana doğrudan transfer eder.