Asimetrik Dağılım
Asymmetrical Distribution
Tanım
Frekans değerlerinin dağılımın merkez veya orta noktasının her iki yanında eşit olmadığı, çan eğrisinden sapma gösteren her türlü normal olmayan olasılık dağılımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek güvenlikli bir hapishanede uygulanan psikopati tarama testinde, mahkumların çok büyük bir kısmının ölçekten düşük veya orta düzeyde puan alması, ancak küçük bir azınlığın aşırı yüksek skorlar kaydetmesi sonucu verilerin sağa doğru çarpık bir asimetrik dağılım sergilemesi.
Derin Analiz
İstatistiksel analizlerde ve psikometri ölçümlerinde verilerin normal dağılımdan (Gauss dağılımı) sapma gösterdiği durumları betimler. Aritmetik ortalama, medyan ve mod değerleri aynı noktada çakışmaz; bu durum dağılımın sağa (pozitif) veya sola (negatif) doğru kuyruklanmasına neden olur. Psikolojik testlerde (örneğin çok zor bir zeka testi veya taban etkisi yaratan klinik tarama ölçeklerinde) verilerin çarpık (skewed) çıkması asimetrik dağılımın klasik birer örneğidir. Parametrik test varsayımlarının ihlal edildiği durumlarda veri dönüşümü (transformation) gerektirebilir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk) + 'symmetria' (simetri, ölçü uyumu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. İki tarafın birbirine denk olmama halini ifade eder.
Karıştırmayın
Sıfır yığılımlı dağılım (floor effect) veya tavan etkisi (ceiling effect) ile karıştırılabilir; ancak bu kavramlar asimetrinin özel nedenleridir. Symmetrical distribution (simetrik dağılım) ile zıt anlamlıdır.