Atlama Sehpası
Jumping Stand
Tanım
Sıçrama yoluyla ayrım öğrenme süreçlerini ve problem çözme becerilerini incelemek amacıyla kemirgenler üzerinde kullanılan tarihi bir davranışçı deney düzeneği.
Örnek Vaka / Uygulama
1930'lu yıllarda bir laboratuvar deneyinde, aç bırakılmış bir sıçan atlama sehpasına yerleştirilir. Karşısındaki iki kapıdan sol taraftakinde artı işareti (+), sağ taraftakinde ise daire sembolü vardır. Sıçan artı işaretli kapıya zıpladığında kapı açılır ve yiyeceğe ulaşır; daireye zıpladığında ise kapı kilitli kaldığı için aşağıdaki güvenlik filesine düşer. Deney, sıçanın bu ayrımı kaç denemede öğrendiğini kaydetmeyi amaçlar.
Derin Analiz
Atlama sehpası, erken dönem karşılaştırmalı psikoloji ve davranışçılık laboratuvarlarında, özellikle sıçanların görsel veya işitsel uyarıcılar arasındaki ayrım yapma kapasitelerini ölçmek için geliştirilmiştir. Hayvanın belirli bir platformdan uzaklık içeren bir boşluğu aşarak iki kapıdan birine yönelmesi esasına dayanır. Kapılardan biri ödül bölgesine açılırken, diğeri kilitli olduğu için hayvanın fileye düşmesine neden olur. Ancak metodolojik olarak, denetimsiz kalan dışsal değişkenlerin fazlalığı, hayvanın yaşadığı kas-iskelet gerginliği ve stresin öğrenme üzerindeki karıştırıcı etkisi nedeniyle zamanla geçerliliğini yitirmiş ve modern deneysel protokollerden tamamen çıkarılmıştır.
Etimoloji
İngilizce 'jump' (atlamak, sıçramak) ve 'stand' (sehpa, ayaklık, durma yeri) kelimelerinin birleşiminden oluşan, deneysel psikoloji terminolojisinde işlevsel adlandırmayla literatüre girmiş bir mekanizma.
Karıştırmayın
Skinner Kutusu (Operant şartlandırma için tasarlanmış, pasif basma mekanizmalı kutu) ve Y-Labirent (Seçim davranışını ölçen ancak sıçrama gerektirmeyen mekanik düzenek). Temel fark, atlama sehpasının lokomotor sıçrama davranışı ve fiziksel düşme cezası içermesidir.