Aufgabe
Aufgabe
Tanım
Belli bir görevin doğasından ya da verilen yönergelerden kaynaklanan, belirli zihinsel operasyonlara yönelik bilişsel bir eğilim veya yönelimlilik.
Örnek Vaka / Uygulama
Katılımcıya bir ekran gösterilir ve ekrandaki kelimelerin sadece renklerini söylemesi (Stroop görevi) istenir. Görev yönergesinin (Aufgabe) yarattığı baskı, kelimenin kendi anlamını bastırarak bireyin dikkatini sadece renk boyutuna odaklamasını sağlayan zihinsel seti aktive eder.
Derin Analiz
Würzburg Okulu'nun içebakış deneylerinde temelleri atılan Aufgaben, bireyin karşılaştığı bir görevi yerine getirirken zihnini otomatik olarak o hedefe kilitleyen bilinçaltı ya da örtük hazırlık durumlarını ifade eder. Bu kavram, Oswald Külpe ve takipçilerinin deneysel çalışmalarında, düşüncenin sadece duyumlar ve imajlardan ibaret olmadığını, hedefe yönelik örtük bir yönelimin (determining tendency) süreci yönettiğini kanıtlamıştır. Bilişsel psikoloji ve yürütücü işlevler literatüründe bu yapı, modern 'mental set' (zihinsel küme/kalıp) ve 'task-set' (görev kümesi) kavramlarının doğrudan atasıdır. Bireyin dikkatini, çalışma belleğini ve bilişsel esnekliğini belirli bir uyarıcı-tepki zincirine göre biçimlendiren nöral ağların aktivasyon altyapısını oluşturur.
Etimoloji
Almanca kökenli bir kelime olup 'görev, ödev, yükümlülük' anlamlarına gelir; Würzburg Okulu tarafından zihinsel süreçlerin içebakışsal incelemelerinde deneysel bir terim olarak literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Determining tendency (belirleyici eğilim - Aufgabe'nin yarattığı sonuç) ve Mental Set (zihinsel küme - daha kalıcı bilişsel alışkanlıklar bütünü) ile sıklıkla karıştırılır; Aufgabe bunların tetikleyicisi olan anlık görev yönelimidir.