Batıl İnanç
Superstition
Tanım
Nesnelerin, olayların veya eylemlerin nedensel bir bağı olmaksızın büyüsel ya da kaderci bir etkiye sahip olduğuna duyulan mantıksız inanç.
Örnek Vaka / Uygulama
Önemli bir akademik sunum öncesinde sürekli aynı ceketi giyen bir araştırmacının, bu kıyafetin kendisinde başarı getirecek büyüsel bir güce sahip olduğuna inanarak ceket olmadan kendini huzursuz ve başarısız hissetmesi.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve evrimsel nöroloji perspektifinden batıl inanç, insan beyninin hayatta kalma mekanizması olan örüntü arama eğiliminin (patternity) bir yan ürünüdür. Ajans algılama düzeneği (agency detection device), belirsizlik ve kontrol kaybı anlarında çevredeki rastlantısal uyarıcılar arasında yanlış nedensellik bağları kurar. Skinner'ın güvercin deneylerinde gözlemlediği edimsel koşullanma döngüsüne benzer şekilde, tesadüfi pekiştireçler belirli davranışların olumlu sonuçlar doğurduğu yanılsamasını pekiştirir. Kontrol odaklı bu bilişsel sapma, kaygıyı azaltıcı geçici bir tampon görevi üstlenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Rasyonel hipotez test etme süreçleri ve kültürel gelenekler. Batıl inançlar deneysel kanıta dayanmaz ve yanlışlanabilirlik ilkesine kapalıdır; gelenekler ise toplumsal uyum işlevi görürken nedensellik iddiası taşımayabilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Kontrol Yanılsaması
Kontrol Yanılsaması
İllusion Of Control
Bireylerin, dışsal olayların kendi eylemleri veya seçimleri tarafından yönetildiği ya da etkilendiğine dair sahip oldukları asılsız inançtır.
İncele
Örüntü Tanıma
Örüntü Tanıma
Pattern Recognition
Bireyin veya yapay bir sistemin, çok sayıda bağımsız ve dağınık unsuru anlamlı bir bütün veya yapı olarak organize edip sınıflandırma kapasitesi.
İncele