Beden-zihin Problemi
Body–mind Problem
Tanım
Fiziksel bir töz olan beden ile imaddi olmayan veya zihinsel süreçlerin birbirleriyle nasıl etkileştiğini ve aralarındaki ontolojik ilişkinin doğasını inceleyen temel felsefi ve bilişsel bilim sorunudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik pratikte majör depresyon tanısı alan bir bireyin yaşadığı derin üzüntü ve umutsuzluk hissi (zihinsel durum), sinaptik cleft düzeyindeki serotonin geri alım mekanizmalarındaki bozulmalar ve prefrontal korteksteki metabolik düşüşlerle (fiziksel durum) eş zamanlı olarak gözlemlenir. Terapistin hastaya uyguladığı bilişsel davranışçı terapi (BDT) ise tam tersi bir yönü tetikler; zihinsel bir müdahale (bilişlerin yeniden yapılandırılması), nöroplastisite yoluyla beyin korteksindeki fiziksel sinaptik bağlantıları değiştirir.
Derin Analiz
Beden-zihin problemi, nörobilim ve bilişsel bilimlerin merkezinde yer alan epistemolojik bir düğümdür. Beynin elektriksel ve kimyasal aktivitesi (nöronal ateşlemeler, sinaptik plastisite, elektrokimyasal potansiyeller) ile sübjektif bilinç deneyimleri (nitel bilinç, qualia) arasındaki köprünün nasıl kurulduğunu sorgular. Descartes'ın kartezyen düalizminden bu yana, materyalist, monist, epifenomenalist ve panpsikist yaklaşımlar bu soruyu çözmeye çalışmıştır. Modern bilişsel bilimlerde bu mesele, nöral korrelatların (NCC) tespiti ve bilinç probleminin 'zor problemi' (hard problem of consciousness) bağlamında ele alınır.
Etimoloji
İngilizce 'body' (Cermen kökenli *botiz* - gövde/beden) ve 'mind' (Eski İngilizce *gemynd* - düşünce, hafıza, niyet) kelimelerinin birleşiminden oluşan felsefi ve bilişsel bilim terimidir.
Karıştırmayın
Bilişsel Çelişki (cognitive dissonance) ve Psikofiziksel Paralelizm. Karıştırılan kavramlar genellikle iki farklı zihinsel durumun çatışmasıyla veya zihin-beden sorununa getirilen spesifik bir felsefi çözümle ilgilidir; oysa beden-zihin probleminin kendisi ontolojik bir ilişki sorunudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilinç
Conscious (cs)
Bir organizmanın içsel ve dışsal çevresine dair sahip olduğu öznel farkındalık hâli ve deneyimlerin zihinsel olarak yaşanması.
Kartezyen Dualizm
Cartesian Dualism
René Descartes tarafından öne sürülen; evrenin uzam sahibi fiziksel madde (res extensa) ile düşünsel ve mekansal uzamı olmayan zihinsel tözden (res cogitans) oluşan iki ayrı kategoriye ayrıldığı felsefi ve ontolojik görüş.