Bilinçli Mentalizm

Conscious Mentalism

Tanım

Düşünce, duygu ve niyet gibi saf zihinsel olguların gerçekliğini savunan ve insan davranışının temel belirleyicisinin bu bilinçli zihinsel süreçler olduğunu öne süren teorik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin akşam yemeğinde salata yerine biftek sipariş etme kararını açıklarken, dış çevresel uyaranlar veya pekiştireçler yerine 'et yemeyi, doymayı ve bu lezzeti deneyimlemeyi bilinçli olarak istemesini' davranışın birincil nedeni olarak ele almak bilinçli mentalizmin pratik bir yansımasıdır.

Derin Analiz

Bilinçli mentalizm, davranışçılığın (behaviorism) epistemolojik reddiyesine karşı konumlanan bir zihin felsefesi ve psikoloji tarihi kökenli bir paradigmadır. John B. Watson ve B.F. Skinner öncülüğündeki radikal davranışçılık, zihinsel durumların gözlemlenemez ve bilimsel olarak incelenemez olduğunu iddia ederken, mentalizm bu yaklaşımı tersine çevirir. İnsan eylemlerinin arkasındaki ana aktörün bilinçli niyetler (intentions) ve içsel arzular olduğunu vurgular. Tarihsel olarak dualist bir temele dayanarak zihnin maddesel olmayan bir varoluşa sahip olduğunu savunsa da, çağdaş bilişsel bilimler bağlamında materyalist bir zemine de evrilebilmiştir. Bu modern varyantlar, zihinsel durumların fiziksel nöral süreçlerden kaynaklandığını kabul eder ancak nedensel etkinliklerini (causal efficacy) yine de zihinsel düzlemde konumlandırır.

Etimoloji

Latince 'conscientia' (bilinç, ortak bilgi) ve 'mentalis' (zihinsel, akılla ilgili) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Eliminativizm (zihinsel durumların varlığını tamamen reddeder), Epifenomenalizm (zihinsel durumların fiziksel sürecin yan ürünü olduğunu ve davranış üzerinde nedensel gücü olmadığını savunur) ve Redüksiyonizm.

Keşfetmeye Devam Edin

Kanizsa Figürü

Kanizsa Figure

Fiziksel bir sınır olmamasına rağmen, beyin tarafından algısal tamamlama süreçleriyle oluşturulan illüzyonel konturlara ve şekillere sahip görsel uyarıcılardır.

İncele

Kaza Dışı Özellikler

Nonaccidental Properties

Gözlemcinin bakış açısına göre değişmeyen ve nesne tanımında kritik ipuçları sunan görsel özelliklerdir.

İncele

Doğrusal Perspektif

Linear Perspective

Paralel çizgilerin uzaklaştıkça ufukta tek bir noktada birleşiyormuş gibi görünmesine dayanan, derinlik algısını sağlayan monoküler bir görsel ipucudur.

İncele

Farklılaşma-farklılaşmama Hipotezi

Differentiation–dedifferentiation Hypothesis

Zekânın çocuklukta genel bir faktörden özel yeteneklere doğru farklılaştığını, ileri yaşlarda (65 yaş üstü) ise akışkan zekânın azalmasıyla yeniden tek bir genel faktör altında farklılaşmama eğilimi gösterdiğini öne süren gelişimsel model.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet

Bilinçli Mentalizm

Conscious Mentalism

Tanım

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireyin akşam yemeğinde salata yerine biftek sipariş etme kararını açıklarken, dış çevresel uyaranlar veya pekiştireçler yerine 'et yemeyi, doymayı ve bu lezzeti deneyimlemeyi bilinçli olarak istemesini' davranışın birincil nedeni olarak ele almak bilinçli mentalizmin pratik bir yansımasıdır.

Derin Analiz

Etimoloji

Latince 'conscientia' (bilinç, ortak bilgi) ve 'mentalis' (zihinsel, akılla ilgili) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Kanizsa Figürü

Kanizsa Figure

Fiziksel bir sınır olmamasına rağmen, beyin tarafından algısal tamamlama süreçleriyle oluşturulan illüzyonel konturlara ve şekillere sahip görsel uyarıcılardır.

İncele

Kaza Dışı Özellikler

Nonaccidental Properties

Gözlemcinin bakış açısına göre değişmeyen ve nesne tanımında kritik ipuçları sunan görsel özelliklerdir.

İncele

Doğrusal Perspektif

Linear Perspective

Paralel çizgilerin uzaklaştıkça ufukta tek bir noktada birleşiyormuş gibi görünmesine dayanan, derinlik algısını sağlayan monoküler bir görsel ipucudur.

İncele

Farklılaşma-farklılaşmama Hipotezi

Differentiation–dedifferentiation Hypothesis

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet