Biyofobi
Biophobia
Tanım
Doğaya ve belirli canlı türlerine karşı duyulan irrasyonel korku ve kaçınma eğilimi ile insanın kendini yapay ortamlara ve teknolojiye kapatma dürtüsü.
Örnek Vaka / Uygulama
Kentsel bir alanda büyümüş bir yetişkinin ormanlık bir alana girdiğinde yoğun bir anksiyete yaşaması, böcek veya sürüngen görme korkusuyla parklarda bile yürümekten kaçınması, bunun yerine tüm boş zamanlarını klimalı, steril ve tamamen teknolojik kapalı alanlarda geçirmeyi tercih etmesi biyofobinin klinik ve davranışsal bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Biyofobi, evrimsel biyoloji ve çevre psikolojisinin kesişim kümesinde yer alan, bireylerin doğal dünyadan yabancılaşmasını inceleyen bir kavramdır. Edward O. Wilson gibi biyologlar bu durumun filogenetik bir kökene sahip olduğunu, yani atalarımızın yabani hayvanlar ve tehlikeli bitkiler karşısında geliştirdiği adaptif savunma mekanizmalarının kalıntısı olduğunu savunur. Buna karşın David W. Orr gibi ekologlar, modern şehirleşme ve endüstrileşmenin ürünü olarak bu korkunun kültürel yolla kazanıldığını vurgular. Bireyin ekosistemle bağını koparan bu durum, sadece doğaya karşı bir antipati değil, aynı zamanda yapay insan yapımı nesnelere ve dijital yapılara karşı kompülsif bir yönelimi tetikler.
Etimoloji
Yunanca 'bios' [yaşam/canlı] + 'phobos' [korku/panik] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Biyofili (doğaya ve canlılara karşı doğuştan gelen yakınlık ve bağlanma eğilimi, biyofobinin tam zıttıdır) ve Agorafobi (açık alan korkusu; biyofobi ise açık alandan değil, doğrudan doğal unsurlardan ve canlı organizmalardan kaçınmayı ifade eder).