Bloom Taksonomisi
Bloom’s Taxonomy
Tanım
Eğitimsel hedeflere ulaşmada kullanılan bilişsel, duyuşsal ve psikomotor olmak üzere üç ana alanın en basitten en karmaşığa doğru hiyerarşik olarak sınıflandırıldığı ilk sistematik modeldir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik psikoloji yüksek lisans dersinde, öğrencilerin yalnızca psikopatoloji semptomlarını ezberlemesi (hatırlama düzeyi) yeterli görülmez; aynı zamanda bu semptomları gerçek bir vaka analizinde uygulamaları, ayırt etmeleri (analiz etme) ve nihayetinde özgün bir müdahale planı tasarlamaları (yaratma düzeyi) beklenir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve eğitim psikolojisi kesişiminde yer alan Bloom Taksonomisi, zihinsel süreçlerin işlenişini kümülatif bir basamaklanma ile ele alır. Bilişsel boyut; bilgiyi hatirlama düzeyinden başlayarak anlama, uygulama, analitik değerlendirme ve en üst düzeyde sentetik üretim (yaratma) aşamalarına kadar uzanır. Her üst düzey, alt düzeylerin bütünleşik ve kümülatif katkısını gerektirir. Nörobiyolojik açıdan bu hiyerarşi, çalışma belleği kapasitesinden prefrontal korteksteki yürütücü işlevlere (executive functions) ve yürütücü kontrol ağlarına (executive control networks) kadar geniş bir sinaptik ve bilişsel karmaşıklık skalasını temsil eder.
Etimoloji
İngilizce özel isim 'Benjamin Bloom' (Amerikalı eğitim psikoloğu) ve Yunanca 'taxis' (düzenleme, sınıflandırma) ile 'nomos' (kural, yasa) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Piaget'nin Bilişsel Gelişim Evreleri ile sıkça karıştırılır; Piaget çocuklardaki biyolojik olgunlaşmaya dayalı evresel kapasiteyi incelerken, Bloom Taksonomisi öğrenme hedeflerinin ve zihinsel işlemlerin yapısal karmaşıklığını sınıflandırır.