Dağınıq Bağlanma
Disorganized Attachment
Tanım
Bebeklerin ebeveynlerinden ayrılma ve yeniden birleşme süreçlerinde tutarlı, organize bir başa çıkma stratejisi geliştiremediği, korku ile yaklaşma ikileminin hakim olduğu güvensiz bağlanma biçimi.
Örnek Vaka / Uygulama
14 aylık Deniz, annesi odadan çıktığında ağlar; ancak anne geri döndüğünde ona doğru yönelirken birden yere kapaklanır, ellerini yüzüne kapatır veya duvara bakarak donakalır. Annesine yaklaşırken göz teması kurmaktan kaçınır ve ürkek bir ifadeyle odanın köşesine siner.
Derin Analiz
Gelişimsel psikoloji ve gelişimsel psikopatoloji bağlamında Dağınıq Bağlanma, Mary Main ve Judith Solomon tarafından Strange Situation (Yabancı Durum) deneyleri sırasında tanımlanmıştır. Güvenli, kaçıngan ve kaygılı-dirençli bağlanma stillerinden farklı olarak, bu stilde belirli bir savunma stratejisi yoktur. Temel çelişki, bebeğin hayatta kalmak için sığınmak zorunda olduğu figürün (anne/baba) aynı zamanda bir korku kaynağı olmasıdır. Bu durum nörobiyolojik düzeyde yaklaşma-kaçınma sistemlerinin eş zamanlı ve çözümsüz bir şekilde tetiklenmesine yol açar; bebek ne kaçabilir ne de güvenle yaklaşabilir. Sersemlik, donma, eksik hareketler veya çelişkili yönelimlerle karakterizedir. Uzun vadede dissosiyatif bozukluklar, duygu düzenleme güçlükleri ve kişilik patolojileri için yüksek düzeyde risk faktörüdür.
Etimoloji
İngilizce 'dis-' (olumsuzluk, bozulma) öneki ve 'organize' (düzenlemek, biçimlendirmek) fiilinden türetilmiş olup; köken olarak Latince 'organum' (alet, organ) sözcüğüne dayanır. Bağlanma sistemindeki yapısal bütünlüğün çözülmesini ifade eder.
Karıştırmayın
Kaygılı-Dirençli Bağlanma (Ambivalan) ile sıklıkla karıştırılır. Ambivalan bebekler öfkelidir ve ebeveyni cezalandırma eğilimi gösterirken tutarlı bir arama davranışı vardır; dağınıq bebeklerde ise yönelimin kendisi parçalanmıştır ve korku/donma tepkileri baskındır.