Dalgınlık
Absent-mindedness
Tanım
Kişinin dış çevredeki uyaranlara karşı bariz bir dikkatsizlik sergileyerek kendi içsel düşünceleriyle meşgul olduğu zihinsel durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Akademik bir makale yazmakta olan bir araştırmacının, kahve yapmak için mutfağa gitmesi ancak mutfağa vardığında oraya neden gittiğini tamamen unutarak dalgın bir şekilde camdan dışarıyı izlemeye başlaması ve ocağın altını açık unutması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji perspektifinden dalgınlık, yürütücü işlevlerin (executive functions) ve dikkat mekanizmalarının dışsal görevlerden anlık olarak koparak içsel monologlara veya varsayılan durum ağına (default mode network) yönelmesiyle karakterizedir. Bu durum bir patolojiden ziyade, insan zihninin proaktif planlama, problem çözme ve hayal kurma gibi endojen süreçlere kapasite ayırmasının doğal bir yan ürünüdür. Çalışma belleği (working memory) kaynaklarının içsel düşünceler tarafından bloke edilmesi, yeni çevresel bilgilerin kodlanmasını ve kısa süreli depolanmasını zayıflatır. Bunun sonucunda anahtarı nereye koyduğunu unutmak veya sıradan eylemleri otomatik pilotta yaparken hata yapmak gibi günlük işlevsel aksamalar gözlemlenir.
Etimoloji
Latince 'absens' (mevcut olmayan, uzaklaşmış) ve 'mens' (zihin, akıl) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; zihnin o anki fiziksel çevreden uzaklaşarak içsel süreçlere yönelmesini ifade eder.
Karıştırmayın
Demans ve amnezi gibi kalıcı organik bellek kayıplarından farklı olarak, dalgınlık kalıcı bir nörolojik hasar veya kodlama eksikliğinden ziyade, dikkatin anlık olarak yanlış yere kanalize edilmesinden kaynaklanır; bilgi henüz ilk etapta sağlıklı bir şekilde işlenmemiştir.