Davranış Zincirleme
Behavior Chaining
Tanım
Karmaşık bir davranışın, daha küçük ve birbirini takip eden ayrı basamaklara bölünerek sırasıyla pekiştirilmesi yoluyla öğretilmesini içeren edimsel koşullanma prosedürü.
Örnek Vaka / Uygulama
Otizm spektrum bozukluğu olan bir bireye el yıkama becerisinin kazandırılması sürecinde; musluğu açma, elleri ıslatma, sabunlama, durulama ve kurulama adımlarının sırasıyla öğretilmesi ve her doğru adımın ardından pekiştireç verilmesi.
Derin Analiz
Uygulamalı davranış analizi (ABA) ve öğrenme psikolojisinde temel bir tekniktir. Her bir basamak, bir sonraki basamak için hem bir ayırt edici uyarıcı ($S^D$) hem de bir önceki basamak için ikincil bir pekiştireç işlevi görür. Süreç, ileriye doğru zincirleme (forward chaining), geriye doğru zincirleme (backward chaining) veya tüm görevlerin aynı anda çalışıldığı bütüncül görev sunumu şeklinde uygulanabilir. Nörobiyolojik düzeyde, bazal ganglia ve premotor korteks devreleri arasındaki ardışık motor planlama süreçlerinin pekişme döngüleriyle kalıcılaşmasına dayanır.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, Orta İngilizce 'bēhavour') ve 'chaining' (zincirleme, Latince 'catena' [zincir] kökünden türetilmiş eylem) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Şekillendirme (shaping) ile sıkça karıştırılır. Şekillendirmede tek bir davranışın hedef noktaya yaklaşması aşamalı olarak pekiştirilirken, zincirlemede halihazırda mevcut olan veya öğretilmiş ayrı basamaklar bir araya getirilerek yeni bir dizi oluşturulur.