Değişime Direnç
Resistance To Change
Tanım
Mevcut bir davranışsal kalıbın, onu bozmaya veya kesintiye uğratmaya yönelik müdahaleler karşısında ne kadar dirençle sürdürüldüğünü gösteren davranışsal momentum ölçütü.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır kumar oynama davranışı aralıklı pekiştirme tarifesiyle (değişken oranlı ödül sistemi) güçlendirilmiş bir bireyin, kumarhaneye gitmesini engellemek için uygulanan cezalandırma veya çevresel kısıtlamalara rağmen bu alışkanlığı büyük bir kararlılıkla sürdürmeye devam etmesi, yüksek düzeyde değişime direnç ve davranışsal momentum göstergesidir.
Derin Analiz
Deneysel analitik psikoloji ve davranışçılık bağlamında değişime direnç, davranışsal momentum teorisinin (behavioral momentum theory) merkezinde yer alır. Klasik mekanikteki momentum kavramına benzer şekilde, bir organizmanın mevcut pekiştirme tarihçesi ve içinde bulunduğu uyaran bağlamı, o davranışın dışsal müdahalelere veya söndürme prosedürlerine karşı direncini belirler. Davranış ne kadar güçlü bir pekiştirme geçmişine sahipse, operant koşullama sürecindeki aksamalara veya değişikliklere karşı o kadar az duyarlılık gösterir. Klinik pratikte ise bu kavram, bireylerin uzun süreli adaptif olmayan davranış kalıplarını veya bilişsel şemalarını değiştirmedeki zorluklarını operant ve analitik bir çerçevede açıklamak için kullanılır.
Etimoloji
İngilizce 'resistance' (Latince 'resistere': karşı durmak, direnmek, 're-' [geri/karşı] + 'sistere' [durdurmak]) ve 'change' (Latince 'cambiare': değiştirmek, takas etmek) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Psikanalitik teorideki 'direnç' (resistance) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; ancak buradaki direnç dinamik bilinçdışı savunmaları değil, pekiştirme tarihçesine dayanan nicel davranışsal momentumu ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Optimum İşlevsellik Bölgesi
Optimum İşlevsellik Bölgesi
ZOF
Sporcunun veya bireyin en yüksek performans düzeyine ulaşmasını sağlayan spesifik uyarılma (arousal) ve kaygı düzeyleri aralığı.
İncele
Kasıtsal Varlığın Olmayışı
Kasıtsal Varlığın Olmayışı
İntentional İnexistence
Algı, düşünce veya tasavvur edilen nesnenin, dışsal bir gerçeklik olarak değil, doğrudan zihinsel eylemin (noesis) immanent bir içeriği olarak zihnin içinde var olması durumu.
İncele
Figüral Ard Etki
Figüral Ard Etki
Figural Aftereffect
Bir nesnenin uzun süreli incelenmesinin, aynı ya da farklı bir nesnenin algılanan konumunu veya biçimsel özelliklerini değiştirdiği Gestalt kökenli algısal olgu.
İncele
Yetenek Araştırma Projesi Testleri
Yetenek Araştırma Projesi Testleri
Aptitude Research Project Tests
J. P. Guilford'un zekânın yapısı (Structure of Intellect) modelini ampirik olarak test etmek ve ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir batarya psikometrik ölçektir.
İncele