Aralıklı Pekiştirme
İntermittent Reinforcement
Tanım
Edimsel koşullamada, hedeflenen davranışın her defasında değil, yalnızca bazı durumlarda pekiştirilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal medya akışını yenileme (pull-to-refresh) davranışı buna örnek oluşturur; ekranı her aşağı çektiğinizde yeni ve ilginç bir içerikle (ödül) karşılaşmazsınız, ancak bazen karşılaşırsınız. Bu belirsizlik, uygulamanın sürekli kontrol edilmesine neden olur.
Derin Analiz
Bilişsel ve davranışsal psikolojide aralıklı pekiştirme, sönmeye karşı en dirençli davranış kalıplarının ortaya çıkmasını sağlayan temel bir öğrenme mekanizmasıdır. B.F. Skinner’ın edimsel koşullama çalışmaları temelinde geliştirilen bu şemalar; oranlı (fixed/variable ratio) ve aralıklı (fixed/variable interval) olmak üzere alt kategorilere ayrılır. Her tepkinin ödüle dönüşmediği belirsizlik durumu, dopaminerjik yollarda beklenti ve arayış döngüsünü tetikleyerek patolojik kumar bağımlılığından tutun da toksik ilişkilerdeki sürekli bağlanma döngülerine kadar geniş bir yelpazenin nörobiyolojik temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'intermittere' (ara vermek, kesintiye uğratmak) fiilinden türetilen 'intermittent' ile Orta İngilizce 're-inforcer' (güçlendirmek) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Sürekli pekiştirme (continuous reinforcement) ile karıştırılır; sürekli pekiştirmede her davranış ödüllendirilir ve davranış hızla öğrenilir ancak çabuk söner. Aralıklı pekiştirmede ise öğrenme yavaş olur fakat sönmeye karşı direnç çok yüksektir.