Deneyimsel Bilgi
Experiential Knowledge
Tanım
Biçimsel eğitim veya profesyonel eğitimden ziyade, doğrudan yaşam deneyimleri ve pratik süreçler yoluyla edinilen içgörü ve uzmanlık.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik bir ağrı bozukluğu ile yaşayan bireylerin katıldığı akran destek grubunda, hastaların tıbbi terimler kullanmadan birbirlerine günlük baş etme stratejileri ve ağrıyla yaşama pratiklerini aktarması.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve epistemoloji bağlamında deneyimsel bilgi, önsel (a priori) ve önermesel (textbook) bilgiden ayrı bir kategoride değerlendirilir. Michael Polanyi'nin 'kişisel bilgi' (personal knowledge) ve 'örtük bilgi' (tacit knowledge) kavramlarıyla doğrudan örtüşür; öyle ki kişi bildiği şeyi her zaman formüle edemez veya dille tam olarak aktaramaz. Klinik pratikte ve destek gruplarında, bu bilgi türü teorik formülasyonların ötesine geçerek empati, paylaşılan travma veya ortak yaşam koşulları üzerinden işlev görür. Bireyin bilişsel şemalarını doğrudan yaşantı verileriyle güncellediği, nörobiyolojik düzeyde ise epizodik bellek ve duygu düzenleme devrelerinin (özellikle ventromedial prefrontal korteks ve amigdala etkileşimiyle) şekillendirdiği adaptif bir bilgi biçimidir.
Etimoloji
Latince 'experientia' (deneme, tecrübe, sınama) kökünden türetilmiş olup, 'cognoscere' (bilmek, tanımak) fiilinden gelen bilgi kavramıyla birleşmiştir.
Karıştırmayın
Önermesel bilgi (propositional knowledge) ile karıştırılabilir; ancak önermesel bilgi teorik ve doğrulanabilir olgusal gerçeklere dayanırken, deneyimsel bilgi birinci elden yaşantılanmış pratik sürece dayanır.