Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Difenilmetan

Diphenylmethane

Tanım

H1 reseptörlerinde sedatif etki gösteren ve klinik pratikte ağırlıklı olarak anksiyolitik olarak kullanılan bir antihistaminik sınıfı bileşiğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir vakada, yaygın anksiyete bozukluğu semptomları gösteren ve benzodiazepin bağımlılık potansiyeli nedeniyle bu gruptan kaçınılan bir hastaya, anksiyete ve eşlik eden kaşıntılı dermatoz tablosunu kontrol altına almak amacıyla difenilmetan türevi bir ajan (örneğin hidroksizin) reçete edilir.

Derin Analiz

Difenilmetan türevleri, farmakolojik olarak santral sinir sistemi üzerinde baskılayıcı ve yatıştırıcı özellikler sergileyen ajanları kapsar. Hidroksizin bu sınıfın prototip örneğidir ve histamin H1 reseptör antagonist özelliklerinin yanı sıra subkortikal yapılardaki belirli nöronal devreleri modüle ederek anksiyolitik etki gösterir. Sadece anksiyete yönetiminde değil, aynı zamanda miyokardiyal hücre zarındaki iyon kanalları üzerindeki etkileri sayesinde kardiyak fibrilasyonu önleme potansiyeline ve periferik sinir iletimini bloke ederek lokal anestezik özelliklere de sahiptir.

Etimoloji

Kimyasal isimlendirme kökeni; iki adet fenil grubu (Yunanca 'phainein' [göstermek/parlatmak] kökünden türetilen benzen türevi) ve bir metan grubunun (alkil kökü) birleşmesinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) ile karıştırılabilir; temel fark difenilmetan türevlerinin doğrudan histaminerjik blokaj ve hızlı başlangıçlı sedatif/anksiyolitik profil sunmasıdır.