Dikkat Kapsamı
Scope Of Attention
Tanım
Bir bireyin aynı anda odaklanabildiği ve işleyebildiği farklı uyaranların veya kavramların niceliksel ve niteliksel sınırları.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir hava trafik kontrol merkezinde çalışan bir operatörün, aynı anda hem radar ekranındaki birden fazla uçuş rotasını (algısal kapsam) hem de bu rotaların olası kesişimlerindeki acil durum senaryolarını (kavramsal kapsam) zihinsel olarak yönetebilme kapasitesi.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji bağlamında dikkat kapsamı, çalışma belleğinin kapasitesi ve merkezi yürütücü işlevlerin (central executive) kaynak tahsis stratejileriyle doğrudan ilişkilidir. Algısal (perceptual) ve kavramsal (conceptual) olmak üzere iki ana eksende incelenir. Algısal kapsam, duyusal girdilerin işlenme genişliğini belirlerken; kavramsal kapsam, aynı anda ele alınabilecek soyut fikirlerin ve zihinsel modellerin sınırını çizer. Bu kapasite, görevin zorluk derecesine (task demands), uyarılmışlık düzeyine (arousal) ve öznel motivasyon faktörlerine bağlı olarak esneklik gösterir; aşırı bilişsel yük altında daralarak 'dikkat daralması' (attentional narrowing) olgusunu tetikler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Seçici dikkat (selective attention) ile sıklıkla karıştırılır. Seçici dikkat, belirli bir uyaranı öne çıkarıp diğerlerini filtreleme işlevini tanımlarken; dikkat kapsamı, bu filtrenin arkasında kalan alanın toplam genişliğini ve aynı anda işlenebilen öğe miktarını ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Eyleyen
Eyleyen
Agent
Etki etme kapasitesine sahip, bir eylemi başlatan veya bir sürecin gerçekleşmesini sağlayan kişi, organizma, yapı ya da etken.
İncele
Merkezci Psikoloji
Merkezci Psikoloji
Centralist Psychology
Davranışı çevresel organların değil, üst beyin merkezlerinin işlevi olarak ele alan psikolojik yaklaşım.
İncele
İşitsel Mesafe Algısı
İşitsel Mesafe Algısı
Auditory Distance Perception
Yalnızca akustik ipuçlarına dayanarak bir ses kaynağının uzaklığını değerlendirme yeteneğidir.
İncele
Otomatik Doğal Dil Anlama
Otomatik Doğal Dil Anlama
Automated Natural Language Understanding
Bilgisayar tabanlı süreçler aracılığıyla insan konuşmasının veya yazısının çözümlenmesi, anlamlandırılması ve komutlara uygun yanıt üretilmesidir.
İncele