Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Dinleme Tutumu

Listening Attitude

Tanım

Terapi bağlamında terapistin danışanın deneyimine, ya da danışanın kendi içsel yaşantısına karşı sergilediği açık, alıcı yönelim ve mesaj almaya yönelik davranışsal hazırlık durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, kronik paranoid şizofreni tanısı alan bir danışanın, işitsel hallüsinasyon beklediği anlardaki kasılma ve tetikte olma hali fark ettirilir. Terapistin yapılandırılmış dinleme tutumu ve danışanın kendi içsel deneyimine yönelik bu tutumu esnetmesi, hastanın sesleri 'bekleme' eğilimini zayıflatarak epizotların sıklığını ve şiddetini azaltmada somut bir müdahale alanı yaratır.

Derin Analiz

Dinleme tutumu, fenomenolojik ve psikodinamik ekollerde pasif bir işitme eyleminin ötesinde, aktif ve yapılandırılmış bir bilinç durumu olarak ele alınır. Silvano Arieti'nin şizofreni vakalarındaki gözlemleri, bu tutumun sadece dışsal uyaranları değil, aynı zamanda içsel algısal türevleri (örneğin hallüsinasyonlar) karşısında da bireyin yönelimini belirlediğini göstermiştir. Nörobiyolojik düzeyde, bu tutum varsayılan mod ağının (default mode network) ve dikkat devrelerinin, dış veya kaynaklı sinyalleri işleme biçimini modüle eden bir üst-bilişsel filtre işlevi görmesiyle karakterizedir. Bireyin mesajı almaya bilinçli veya bilinçdışı olarak hazırlanması, enformasyonun bilişsel süzgeçten geçiş kalitesini doğrudan etkiler.

Etimoloji

İngilizce 'listen' (Eski İngilizce 'hlīstnan' [dikkatle işitmek]) ve Latince 'aptitudo' [yatkınlık, eğilim] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; bilişsel ve duyuşsal bir hazırlık halini ifade eder.

Karıştırmayın

Empatik rezonans ve aktif dinleme teknikleriyle karıştırılır; ancak dinleme tutumu teknik bir beceriden ziyade, bireyin bilişsel ve duygusal olarak algıya hazır olma durumunu tanımlayan daha kapsayıcı bir davranış kümesidir.