Doğru Orantılı İlişki
Direct Correlation
Tanım
İki değişkenin aynı yönde eşzamanlı değişim gösterdiği, biri artarken diğerinin de arttığı (veya biri azalırken diğerinin de azaldığı) matematiksel ve istatistiksel bağıntı türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöropsikoloji çalışmasında, katılımcıların uyku süresi ile gün içindeki dikkat testi doğruluğu arasındaki ilişki incelenmektedir. Veriler analiz edildiğinde, uyku süresi artan bireylerin test skorlarının da sistematik olarak yükseldiği, yani iki değişken arasında doğru orantılı bir ilişki (direct correlation) bulunduğu saptanmıştır.
Derin Analiz
İstatistiki analizlerde ve deneysel metodolojide direct correlation, pozitif korelasyon (positive correlation) kavramıyla eşanlamlıdır ve Pearson veya Spearman korelasyon katsayılarının sıfırdan büyük (+1.0'e kadar) değerler aldigi senaryoları tanımlar. Bilişsel ve davranışsal bilimlerdeki veri setlerinde, iki değişken arasındaki varyansın ortaklaşa paylaşıldığını gösterir. Örneğin, çalışma süresi ile akademik başarı puanı arasındaki doğrusal ilişki bu kapsamda incelenir. Neden-sonuç ilişkisini doğrudan kanıtlamasa da, prediktif (öngörücü) modellemeler için temel oluşturur.
Etimoloji
Latince 'directus' (düz, doğrudan) ve 'correlatio' (karşılıklı ilişki, bağıntı; 'co-' [birlikte] + 'relatio' [ilişkilendirme]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Negatif korelasyon (inverse correlation) ile karıştırılır; negatif korelasyonda bir değişken artarken diğeri azalır, doğru orantılı ilişkide ise iki değişken de aynı yönde hareket eder. Ayrıca korelasyonun nedensellik (causation) anlamına gelmediği gerçeği sıklıkla göz ardı edilir.